Blink — Book Summary

A Perfect Statue for Sale

In September 1983, an art dealer named Gianfranco Becchina offered the J. Paul Getty Museum in California a rare prize. It was a marble kouros, an ancient Greek statue of a standing young man, said to date from the sixth century BC. Only about two hundred kouroi exist, and most were found broken. This one was almost perfect and nearly seven feet tall. The asking price was just under $10 million.

The Getty borrowed the statue and checked it carefully. Documents from the dealer said it had belonged to a Swiss doctor since the 1930s. Stanley Margolis, a geologist from the University of California, studied it for two days and tested a small sample. He reported that the marble came from the island of Thasos and that its surface had a thin skin of calcite. Such a skin, he said, forms only over hundreds or even thousands of years, so the statue could not be a recent fake. After fourteen months of checks, the Getty agreed to buy it. It went on show in 1986, and the curator Marion True praised it in a long article.

Experts Feel Something Is Wrong

Several experts, however, sensed a problem at first sight. Federico Zeri, an art historian on the Getty's board, kept staring at the statue's fingernails. They seemed wrong to him, though he could not say why. Evelyn Harrison, an expert on Greek sculpture, had only a hunch, but when told the museum would soon own the statue, she said she was sorry to hear it. Thomas Hoving, former head of New York's Metropolitan Museum of Art, noticed that the first word in his mind was "fresh," a strange word for an ancient statue. He advised the Getty to try to get its money back.

Worried, the Getty took the statue to a meeting of experts in Athens, who were even more alarmed. One said it had clearly never been buried in the earth. Another described a wave of "intuitive repulsion," a strong gut feeling of dislike.

Over time, the evidence for the statue collapsed. The ownership letters were forged: one dated 1952 had a postal code that did not exist until twenty years later. Its style looked like a mix of different periods. Its closest match was a broken statue found in Switzerland in 1990, made in a forger's workshop in Rome. Another geologist said potato mold might make marble look aged in a couple of months. The Getty's catalogue now labels the kouros "About 530 BC, or modern forgery." Gladwell argues that the experts understood more in one glance than the Getty's team did in fourteen months. His book, he says, is about those first two seconds.

Two Ways the Mind Works

Gladwell explains the experts' quick reaction with a card game studied at the University of Iowa. Players drew from two red and two blue decks. The red cards offered big wins but also big losses. The blue cards paid a steady $50 with small penalties. After about fifty cards, most players sensed that blue was better. After about eighty, they could say why.

The researchers also measured stress through sweat in the players' palms. By the tenth card, palms were already reacting to the red decks. That was forty cards before any hunch, and at about the same time the players began choosing fewer red cards. Their brains had solved the game before the players knew it. Gladwell admits this was a simple game with only a handful of players.

Gladwell sees two strategies here. The conscious one is logical but slow and needs a lot of information. The other is fast, works below awareness, and sends its signals through the body. The psychologist Gerd Gigerenzer calls this kind of thinking "fast and frugal," meaning quick and using little information. The brain system behind it is called the adaptive unconscious. Unlike Sigmund Freud's dark unconscious, it acts like a giant computer that quietly processes lots of information.

The psychologist Nalini Ambady showed students silent clips of a teacher lasting ten, then five, then two seconds. Their ratings barely changed, and they closely matched those of students who had sat through a full semester with that teacher. That, Gladwell says, is the power of the adaptive unconscious.

The Three Tasks of Blink

Gladwell believes people are naturally suspicious of fast thinking. Doctors facing a hard case order more tests, and children are taught that "haste makes waste." He argues that at certain moments, especially under stress, very quick decisions can be just as good as careful ones. Convincing readers of this is the book's first task.

The second task is to explain when instincts fail. Gladwell asks why the Getty's own experts felt no warning during fourteen months of study. Partly, he says, the scientific results seemed convincing. Mostly, the young museum badly wanted the statue to be real. In a second example, the art historian George Ortiz judged a bronze statuette owned by Ernst Langlotz, a leading expert on early Greek sculpture, to be an obvious fake. Ortiz guessed that Langlotz had bought it as a young man, before he became an expert, and had fallen in love with it. The unconscious is powerful, Gladwell says, but other wishes and feelings can throw it off. He believes such failures have causes that can be found.

The third and most important task is to show that snap judgments can be educated and controlled. Gladwell promises stories of doctors, generals, musicians and others whose success comes partly from training their first reactions. When the truth about the kouros came out, Marion True admitted she had always thought scientific opinion more objective than artistic judgment. "Now I realize I was wrong," she said.

រូបចម្លាក់ដ៏ល្អឥតខ្ចោះដែលដាក់លក់

ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៨៣ ឈ្មួញលក់ស្នាដៃសិល្បៈម្នាក់ឈ្មោះ ជៀនហ្វ្រង់កូ បេគីណា (Gianfranco Becchina) បានស្នើលក់របស់កម្រមួយដល់សារមន្ទីរ ជេ ប៉ូល ហ្គេតធី (J. Paul Getty Museum) នៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា។ របស់នោះគឺរូបចម្លាក់កូរ៉ូស ឬហៅថា kouros ជារូបចម្លាក់ក្រិកបុរាណធ្វើពីថ្មម៉ាប ឆ្លាក់ជារូបយុវជនប្រុសម្នាក់កំពុងឈរ ហើយគេថាមានអាយុតាំងពីសតវត្សទី ៦ មុនគ្រិស្តសករាជ។ សព្វថ្ងៃ រូបចម្លាក់កូរ៉ូសមានតែប្រហែល ២០០ ប៉ុណ្ណោះ ហើយភាគច្រើនត្រូវបានរកឃើញទាំងបាក់បែក។ រូបនេះស្ទើរតែគ្មានខ្ចោះ ហើយខ្ពស់ជិត ៧ ហ្វីត។ តម្លៃដែលគេដាក់លក់គឺជិត ១០ លានដុល្លារ។

សារមន្ទីរហ្គេតធីបានខ្ចីរូបចម្លាក់នេះមកពិនិត្យយ៉ាងហ្មត់ចត់។ ឯកសារពីឈ្មួញនោះសរសេរថា វាជាកម្មសិទ្ធិរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជនជាតិស្វីសម្នាក់តាំងពីទសវត្សឆ្នាំ ១៩៣០។ ស្ទែនលី ម៉ាហ្គោលីស (Stanley Margolis) ជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រផែនដី និងថ្មមកពីសាកលវិទ្យាល័យកាលីហ្វ័រញ៉ា (University of California) បានសិក្សារូបនេះរយៈពេលពីរថ្ងៃ ហើយបានយកគំរូតូចមួយទៅធ្វើតេស្ត។ គាត់បានរាយការណ៍ថា ថ្មម៉ាបនោះមកពីកោះថាសូស (Thasos) ហើយផ្ទៃរបស់វាមានស្រទាប់ស្តើងនៃសារធាតុកាល់ស៊ីត។ គាត់ថា ស្រទាប់បែបនេះកើតឡើងបានតែក្នុងរយៈពេលរាប់រយឆ្នាំ ឬរាប់ពាន់ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះរូបចម្លាក់នេះមិនអាចជារបស់ក្លែងក្លាយដែលទើបធ្វើថ្មីៗបានទេ។ បន្ទាប់ពីពិនិត្យអស់រយៈពេល ១៤ ខែ សារមន្ទីរហ្គេតធីបានយល់ព្រមទិញ។ រូបនេះត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញនៅឆ្នាំ ១៩៨៦ ហើយអ្នកទទួលបន្ទុកស្នាដៃក្នុងសារមន្ទីរ ឈ្មោះ ម៉ារីយ៉ុន ទ្រូ (Marion True) បានសរសេរអត្ថបទវែងមួយសរសើររូបនេះ។

អ្នកជំនាញមានអារម្មណ៍ថាមានអ្វីមួយមិនត្រូវ

ប៉ុន្តែ អ្នកជំនាញមួយចំនួនបានមានអារម្មណ៍ថាមានបញ្ហា តាំងពីមើលឃើញលើកដំបូង។ ហ្វេដេរីកូ ហ្សេរី (Federico Zeri) ជាអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រសិល្បៈ ហើយជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សារបស់សារមន្ទីរហ្គេតធី (Getty) បានសម្លឹងមើលក្រចកដៃរបស់រូបចម្លាក់នេះជាប់រហូត។ គាត់មានអារម្មណ៍ថា ក្រចកទាំងនោះមើលទៅមិនត្រឹមត្រូវ តែគាត់ប្រាប់មិនបានថាហេតុអ្វី។ អេវ៉ាលីន ហារីសុន (Evelyn Harrison) ជាអ្នកជំនាញខាងរូបចម្លាក់ក្រិក មានតែអារម្មណ៍ប្រាប់មួយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែពេលគេប្រាប់ថា សារមន្ទីរនឹងក្លាយជាម្ចាស់រូបនេះក្នុងពេលឆាប់ៗ គាត់បាននិយាយថា គាត់សោកស្តាយដែលបានដឹងដូច្នេះ។ ថូម៉ាស ហូវីង (Thomas Hoving) អតីតប្រធានសារមន្ទីរសិល្បៈមេត្រូប៉ូលីតង់ (Metropolitan Museum of Art) នៅទីក្រុងញូវយ៉ក បានកត់សម្គាល់ថា ពាក្យដំបូងដែលផុសឡើងក្នុងគំនិតរបស់គាត់ គឺ «ថ្មីស្រឡាង» ដែលជាពាក្យប្លែកសម្រាប់រូបចម្លាក់បុរាណ។ គាត់បានណែនាំសារមន្ទីរហ្គេតធីឱ្យព្យាយាមសុំប្រាក់វិញ។

ដោយព្រួយបារម្ភ សារមន្ទីរហ្គេតធីបាននាំរូបចម្លាក់នេះទៅកាន់កិច្ចប្រជុំអ្នកជំនាញនៅក្រុងអាថែន ហើយអ្នកជំនាញទាំងនោះកាន់តែព្រួយបារម្ភខ្លាំងជាងនេះទៅទៀត។ ម្នាក់និយាយថា វាច្បាស់ជាមិនដែលត្រូវបានកប់ក្នុងដីសោះ។ ម្នាក់ទៀតនិយាយថា អារម្មណ៍ស្អប់ខ្ពើមភ្លាមៗពីក្នុងចិត្ត ឬហៅថា intuitive repulsion បានផុសឡើងក្នុងខ្លួនគាត់មួយរំពេច ពោលគឺអារម្មណ៍មិនចូលចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដែលកើតឡើងភ្លាមៗ។

យូរៗទៅ ភស្តុតាងដែលធ្លាប់បញ្ជាក់ថារូបចម្លាក់នេះជារបស់ពិត ក៏ប្រែជាមិនអាចជឿបានទៀត។ លិខិតបញ្ជាក់ភាពជាម្ចាស់ត្រូវបានក្លែងបន្លំ៖ លិខិតមួយចុះឆ្នាំ ១៩៥២ មានលេខកូដប្រៃសណីយ៍ដែលមិនទាន់មានរហូតដល់ ២០ ឆ្នាំក្រោយមក។ របៀបឆ្លាក់រូបចម្លាក់នេះ មើលទៅដូចជាយកលក្ខណៈពីសម័យផ្សេងៗមកលាយគ្នា។ រូបដែលដូចវាបំផុត គឺរូបចម្លាក់បាក់មួយដែលរកឃើញនៅប្រទេសស្វីសក្នុងឆ្នាំ ១៩៩០ ហើយរូបនោះត្រូវបានធ្វើនៅរោងជាងរបស់អ្នកក្លែងបន្លំម្នាក់នៅក្រុងរ៉ូម។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រផែនដី និងថ្មម្នាក់ទៀតនិយាយថា ផ្សិតដំឡូងប្រហែលជាអាចធ្វើឱ្យថ្មម៉ាបមើលទៅចាស់ ក្នុងរយៈពេលពីរបីខែ។ រូបចម្លាក់កូរ៉ូស ឬហៅថា kouros គឺជារូបចម្លាក់ក្រិកបុរាណ ឆ្លាក់ជារូបយុវជនប្រុសម្នាក់កំពុងឈរ។ បច្ចុប្បន្ន បញ្ជីស្នាដៃរបស់សារមន្ទីរហ្គេតធី ដាក់ស្លាករូបចម្លាក់កូរ៉ូសនេះថា «ប្រហែលឆ្នាំ ៥៣០ មុនគ្រិស្តសករាជ ឬជារបស់ក្លែងបន្លំសម័យថ្មី»។ គ្លាដវែល (Gladwell) លើកហេតុផលថា ដោយក្រឡេកមើលតែម្តង អ្នកជំនាញទាំងនោះយល់បានច្រើនជាងអ្វីដែលក្រុមការងាររបស់សារមន្ទីរហ្គេតធីយល់ក្នុងរយៈពេល ១៤ ខែ។ គាត់ថា ពីរវិនាទីដំបូងនោះហើយ ជាប្រធានបទនៃសៀវភៅរបស់គាត់។

ចិត្តមនុស្សធ្វើការតាមពីររបៀប

គ្លាដវែល (Gladwell) ពន្យល់ពីប្រតិកម្មរហ័សរបស់អ្នកជំនាញទាំងនោះ ដោយលើកយកល្បែងបៀមួយ ដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបានសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យ អាយអូវ៉ា (University of Iowa)។ អ្នកលេងដកបៀពីហ៊ូបៀពណ៌ក្រហមពីរ និងហ៊ូបៀពណ៌ខៀវពីរ។ បៀក្រហមឱ្យឈ្នះធំ ប៉ុន្តែក៏ចាញ់ធំដែរ។ បៀខៀវឱ្យប្រាក់ ៥០ ដុល្លារទៀងទាត់ ហើយមានការពិន័យតែតិចតួច។ បន្ទាប់ពីដកបៀបានប្រហែល ៥០ សន្លឹក អ្នកលេងភាគច្រើនមានអារម្មណ៍ថា បៀខៀវល្អជាង។ បន្ទាប់ពីប្រហែល ៨០ សន្លឹក ពួកគេអាចពន្យល់បានថាហេតុអ្វី។

អ្នកស្រាវជ្រាវក៏បានវាស់ស្ត្រេសតាមរយៈញើសនៅបាតដៃរបស់អ្នកលេងដែរ។ ត្រឹមសន្លឹកទី ១០ បាតដៃបានមានប្រតិកម្មនឹងហ៊ូបៀក្រហមរួចហើយ។ នោះគឺ ៤០ សន្លឹក មុនពេលពួកគេមានអារម្មណ៍ប្រាប់អ្វីមួយ ហើយនៅពេលប្រហែលគ្នានោះ អ្នកលេងចាប់ផ្តើមជ្រើសរើសបៀក្រហមតិចជាងមុន។ ខួរក្បាលរបស់ពួកគេបានដោះស្រាយល្បែងនេះរួចហើយ មុនពេលអ្នកលេងដឹងខ្លួន។ គ្លាដវែលទទួលស្គាល់ថា នេះជាល្បែងសាមញ្ញ ដែលមានអ្នកលេងតែតិចនាក់ប៉ុណ្ណោះ។

តាមទស្សនៈរបស់គ្លាដវែល ក្នុងរឿងនេះ ចិត្តមនុស្សមានវិធីពីរយ៉ាង។ វិធីទីមួយធ្វើដោយដឹងខ្លួន ប្រើហេតុផល ប៉ុន្តែយឺត ហើយត្រូវការព័ត៌មានច្រើន។ វិធីមួយទៀតរហ័ស ធ្វើការដោយមនុស្សមិនដឹងខ្លួន ហើយបញ្ជូនសញ្ញារបស់វាតាមរយៈរាងកាយ។ អ្នកចិត្តវិទ្យា ហ្គែត គីហ្គឺរិនស៊ឺ (Gerd Gigerenzer) ហៅការគិតបែបនេះថា «រហ័ស និងសន្សំព័ត៌មាន» ឬហៅថា fast and frugal ដែលមានន័យថា លឿន ហើយប្រើព័ត៌មានតិច។ ប្រព័ន្ធខួរក្បាលដែលនៅពីក្រោយការគិតនេះ ហៅថា ចិត្តដែលមិនដឹងខ្លួន តែជួយយើងសម្របខ្លួន ឬហៅថា adaptive unconscious។ វាជាផ្នែកនៃចិត្តដែលធ្វើការស្ងាត់ៗនៅពីក្រោយ ដូចកុំព្យូទ័រយក្សមួយ ដែលដំណើរការព័ត៌មានយ៉ាងច្រើន ដោយមនុស្សមិនដឹងខ្លួន។ ចិត្តនេះមិនដូចចិត្តដែលមិនដឹងខ្លួនដ៏ងងឹតតាមគំនិតរបស់ ស៊ីហ្គមុន ហ្វ្រយដ៍ (Sigmund Freud) ទេ។

អ្នកចិត្តវិទ្យា ណាលីនី អាំបាឌី (Nalini Ambady) បានឱ្យនិស្សិតមើលវីដេអូខ្លីៗគ្មានសំឡេងរបស់គ្រូម្នាក់ ដំបូងយូរ ១០ វិនាទី បន្ទាប់មក ៥ វិនាទី ហើយបន្ទាប់មកទៀត ២ វិនាទី។ ការវាយតម្លៃរបស់ពួកគេស្ទើរតែមិនប្រែប្រួលទេ ហើយវាស្រដៀងគ្នាខ្លាំងនឹងការវាយតម្លៃរបស់និស្សិតដែលបានរៀនជាមួយគ្រូនោះពេញមួយឆមាស។ គ្លាដវែលនិយាយថា នោះហើយជាអំណាចនៃចិត្តដែលមិនដឹងខ្លួន។

កិច្ចការបីយ៉ាងរបស់សៀវភៅនេះ

គ្លាដវែល (Gladwell) ជឿថា តាមធម្មជាតិ មនុស្សមិនសូវទុកចិត្តលើការគិតរហ័សទេ។ គ្រូពេទ្យដែលជួបករណីពិបាកតែងបញ្ជាឱ្យធ្វើតេស្តបន្ថែម ហើយគេតែងបង្រៀនក្មេងៗថា «ធ្វើអ្វីប្រញាប់ពេក ច្រើនតែខុស»។ គាត់លើកហេតុផលថា នៅពេលខ្លះ ជាពិសេសពេលមានស្ត្រេស ការសម្រេចចិត្តរហ័សបំផុតអាចល្អស្មើនឹងការសម្រេចចិត្តដោយប្រុងប្រយ័ត្នដែរ។ ការធ្វើឱ្យអ្នកអានជឿលើរឿងនេះ គឺជាកិច្ចការទីមួយរបស់សៀវភៅនេះ។

កិច្ចការទីពីរ គឺពន្យល់ថា ពេលណាអារម្មណ៍ក្នុងចិត្តខុស។ គ្លាដវែលសួរថា ហេតុអ្វីបានជាអ្នកជំនាញរបស់សារមន្ទីរហ្គេតធី (Getty) ផ្ទាល់ មិនមានអារម្មណ៍ព្រមានអ្វីសោះ ក្នុងរយៈពេល ១៤ ខែដែលពួកគេសិក្សារូបនោះ? គាត់និយាយថា មួយផ្នែកគឺដោយសារលទ្ធផលវិទ្យាសាស្ត្រមើលទៅគួរឱ្យជឿ។ ប៉ុន្តែមូលហេតុធំជាងនេះ គឺសារមន្ទីរដែលទើបបង្កើតថ្មីនេះ ចង់ឱ្យរូបចម្លាក់នេះជារបស់ពិតយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងឧទាហរណ៍ទីពីរ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រសិល្បៈ ចច អ័រទីស (George Ortiz) បានឃើញរូបចម្លាក់សំរិទ្ធតូចមួយ ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ អឺនស្ទ ឡាងឡុតស៍ (Ernst Langlotz)។ ឡាងឡុតស៍ជាអ្នកជំនាញឈានមុខគេខាងរូបចម្លាក់ក្រិកសម័យដើម។ ប៉ុន្តែអ័រទីសវិនិច្ឆ័យថា រូបនោះជារបស់ក្លែងក្លាយយ៉ាងច្បាស់។ អ័រទីសស្មានថា ឡាងឡុតស៍បានទិញវាតាំងពីនៅក្មេង មុនពេលក្លាយជាអ្នកជំនាញ ហើយបានស្រលាញ់វាខ្លាំង។ គ្លាដវែលនិយាយថា ចិត្តដែលមិនដឹងខ្លួនមានឥទ្ធិពលខ្លាំង ប៉ុន្តែបំណងចង់បាន និងអារម្មណ៍ផ្សេងៗអាចធ្វើឱ្យវាវិនិច្ឆ័យខុសបាន។ គាត់ជឿថា ការបរាជ័យបែបនេះមានមូលហេតុដែលអាចស្វែងរកឃើញ។

ការវិនិច្ឆ័យភ្លាមៗ ឬហៅថា snap judgments គឺជាការសម្រេចចិត្ត ឬការយល់ឃើញដែលកើតឡើងក្នុងរយៈពេលខ្លីបំផុត ដោយមិនបានគិតវែងឆ្ងាយ។ កិច្ចការទីបី ហើយជាកិច្ចការសំខាន់បំផុត គឺបង្ហាញថា ការវិនិច្ឆ័យភ្លាមៗបែបនេះអាចបង្ហាត់ និងគ្រប់គ្រងបាន។ គ្លាដវែលសន្យាថានឹងនិទានរឿងរបស់គ្រូពេទ្យ មេទ័ព តន្ត្រីករ និងអ្នកផ្សេងទៀត ដែលភាពជោគជ័យរបស់ពួកគេមកមួយផ្នែកពីការហ្វឹកហាត់ប្រតិកម្មដំបូងរបស់ខ្លួន។ រូបចម្លាក់កូរ៉ូស ឬហៅថា kouros គឺជារូបចម្លាក់ក្រិកបុរាណ ឆ្លាក់ជារូបយុវជនប្រុសម្នាក់កំពុងឈរ។ ពេលការពិតអំពីរូបចម្លាក់កូរ៉ូសនោះត្រូវបានលាតត្រដាង ម៉ារីយ៉ុន ទ្រូ (Marion True) បានទទួលស្គាល់ថា នាងតែងគិតថា យោបល់ខាងវិទ្យាសាស្ត្រមិនសូវលំអៀង និងផ្អែកលើការពិតជាងការវិនិច្ឆ័យខាងសិល្បៈ។ នាងបាននិយាយថា៖ «ឥឡូវនេះ ខ្ញុំដឹងហើយថា ខ្ញុំបានយល់ខុស»។