Games People Play: The Psychology of Human Relationships — Book Summary

Berne's Plan and His Starting Point

Eric Berne wrote Games People Play as a follow-up to his 1961 book, Transactional Analysis in Psychotherapy, but it can be read on its own. Part I sums up the theory. Part II describes the games one by one. Part III asks what it might mean to live without them. In the preface Berne warns that his "games" are not the mathematical theory of games, though he borrows a word or two from it, such as "payoff."

The theory starts with babies. Berne points to Spitz's finding that babies left for a long time without being held tend to sink into a decline they cannot come back from, and are then likely to die of some other illness. Berne calls this need for touch and stimulation stimulus-hunger, and he says the kind people want most is physical closeness. Adults show something similar. In experiments, people cut off from sight, sound and touch can become mentally disturbed for a while. Long solitary confinement is one of the punishments most feared even by prisoners who are used to beatings.

Berne thinks the damage can reach the body too, though he calls this chain probable, not proven: too little stimulation leads to apathy, then to the body wearing down, and at worst to death. If he is right, people need stimulation to survive just as they need food.

From Touch to Recognition

Berne says a growing child meets a problem that never fully goes away. Once the close early time with the mother is over, life makes that baby kind of closeness harder to get, yet the wish for it stays. So people settle for less. They learn to live on smaller, more symbolic kinds of contact, until a simple nod in the street can partly do the job. Berne calls this grown-up form of the old need recognition-hunger.

People differ a lot in how much they need. A film actor, Berne says, may need hundreds of signs of attention every week from fans he never meets. A scientist may stay healthy on one word of praise a year from a teacher he respects.

Berne uses the word stroke for any act that shows you have noticed someone. The word comes from the way adults handle a baby. Some stroke it, some hug or pat it, some give it a playful pinch, and Berne guesses you could tell which a person does by listening to how he talks. The stroke is the basic unit of social action. When two people trade strokes, that is a transaction, the basic unit of social contact. His seminar group had a blunt saying for it: without strokes, your spinal cord shrivels.

Berne adds that for a living creature, any contact is better than none. He reports S. Levine's experiments on rats, where handling helped the animals grow and even made them resist leukemia better. The surprise was that painful electric shocks worked as well as gentle handling.

Filling Time, From Rituals to Games

Say two people have greeted each other. What now? Berne calls the need to fill the hours people are awake structure-hunger. A teenager feels it when wondering what to say next to someone they like. So does anyone stuck in an awkward silence. Drawing on Kierkegaard, Berne argues that boredom which lasts long enough becomes a kind of emotional starvation.

Alone, a person fills time with activity or daydreams. With others there are five ways, from simplest to most complex: rituals, pastimes, games, intimacy and activity. A ritual is a fixed pattern, like a greeting. A pastime is easy talk on a safe topic. Activity means working together on a task, and the other four can happen inside it.

Games appear as people get to know one another. Their "incidents" look like accidents, but they follow unspoken rules. The rules only show when someone breaks one and the other side cries "Foul!", which means "That's against the rules!" Calling something a game, Berne says, does not mean it is fun. Football players can be deadly serious. He even calls suicide, addiction and crime games, and insists this is not a joke. The feelings in a game are real. They are simply kept within rules.

Intimacy is the only fully satisfying answer to all three hungers. But lasting intimacy is rare, Berne says, and mostly private. Pastimes and games stand in for it, so most important social contact takes the form of games. Berne would rather call what people get from them "gains" than "satisfactions," since some, like self-destructive ones, hardly feel satisfying.

សៀវភៅនេះរៀបចំយ៉ាងណា ហើយប៊ើន (Berne) ចាប់ផ្តើមពីអ្វី

អេរិក ប៊ើន (Eric Berne) សរសេរសៀវភៅ «ល្បែងដែលមនុស្សលេង» (Games People Play) ជាភាគបន្តនៃសៀវភៅឆ្នាំ ១៩៦១ របស់គាត់ ឈ្មោះ «ការវិភាគការឆ្លើយឆ្លងគ្នា ក្នុងការព្យាបាលចិត្ត» (Transactional Analysis in Psychotherapy) ប៉ុន្តែយើងអាចអានវាដាច់ដោយឡែកបានដែរ។ ភាគទី១ សង្ខេបទ្រឹស្តី។ ភាគទី២ រៀបរាប់ពីល្បែងម្តងមួយៗ។ ភាគទី៣ សួរថា បើរស់នៅដោយគ្មានល្បែងទាំងនោះ តើវាអាចមានន័យយ៉ាងណា។ ក្នុងបុព្វកថា ប៊ើនព្រមានថា «ល្បែង» ឬហៅថា game ដែលគាត់និយាយ មិនមែនជា ទ្រឹស្តីល្បែងក្នុងគណិតវិទ្យា ឬហៅថា mathematical theory of games ទេ។ ទ្រឹស្តីនោះសិក្សាពីរបៀបដែលអ្នកលេងសម្រេចចិត្ត ដោយគិតតាមហេតុផលសុទ្ធសាធ។ ទោះយ៉ាងណា គាត់ក៏ខ្ចីពាក្យមួយពីរពីទ្រឹស្តីនោះមកប្រើដែរ ដូចជា ផលដែលល្បែងនាំមកឲ្យ ឬហៅថា payoff គឺអ្វីដែលអ្នកលេងទទួលបាន ពេលល្បែងចប់។

ទ្រឹស្តីនេះចាប់ផ្តើមពីទារក។ ប៊ើនលើកការរកឃើញរបស់ស្ពីតស៍ (Spitz) ថា ទារកដែលគេទុកចោលយូរ គ្មាននរណាបីពរ ច្រើនតែចុះខ្សោយទៅៗ រហូតងើបលែងរួច ហើយក្រោយមកងាយស្លាប់ដោយជំងឺផ្សេងទៀត។ ប៊ើនហៅតម្រូវការចង់ឲ្យគេប៉ះ និងចង់មានអ្វីដាស់អារម្មណ៍នេះថា ការឃ្លានការប៉ះពាល់ ឬហៅថា stimulus-hunger គឺតម្រូវការចង់ឲ្យគេប៉ះ ចង់ឃើញ ចង់ឮ ដូចពោះត្រូវការអាហារ។ គាត់ថា អ្វីដែលមនុស្សចង់បានជាងគេ គឺការនៅជិតគ្នា ប៉ះពាល់ខ្លួនប្រាណគ្នា។ មនុស្សពេញវ័យក៏មានអាការស្រដៀងគ្នាដែរ។ ក្នុងការពិសោធន៍ មនុស្សដែលគេកាត់ផ្តាច់មិនឲ្យឃើញ មិនឲ្យឮ មិនឲ្យប៉ះអ្វីសោះ អាចមានបញ្ហាផ្លូវចិត្តមួយរយៈ។ ការឃុំម្នាក់ឯងក្នុងបន្ទប់យូរៗ ជាទោសមួយដែលគេខ្លាចជាងគេ សូម្បីតែអ្នកទោសដែលធ្លាប់ត្រូវគេវាយជាប្រចាំ ក៏ខ្លាចដែរ។

ប៊ើនយល់ថា ការខូចខាតនេះអាចដល់រាងកាយផងដែរ ទោះគាត់ប្រាប់ថា ហេតុនិងផលដែលកើតតៗគ្នាខាងក្រោមនេះ ប្រហែលជាពិត តែមិនទាន់មានភស្តុតាង៖ បើទទួលការប៉ះពាល់តិចពេក មនុស្សចាប់ផ្តើមស្រពោន អស់ចិត្តចង់ធ្វើអ្វី បន្ទាប់មករាងកាយចុះខ្សោយ ហើយអាក្រក់បំផុតគឺស្លាប់។ បើគាត់និយាយត្រូវ មនុស្សត្រូវការឲ្យគេប៉ះពាល់ ដើម្បីរស់ ដូចត្រូវការអាហារដែរ។

ពីការប៉ះ មកជាការចង់ឲ្យគេទទួលស្គាល់

ប៊ើន (Berne) និយាយថា ក្មេងម្នាក់ពេលធំឡើង ជួបបញ្ហាមួយដែលមិនដែលបាត់ទាំងស្រុងឡើយ។ ពេលផុតគ្រាដំបូងដែលនៅស្និទ្ធនឹងម្តាយ ជីវិតធ្វើឲ្យការនៅជិតស្និទ្ធបែបទារកនោះ កាន់តែពិបាករកបាន ប៉ុន្តែចិត្តចង់បានវានៅតែមាន។ ដូច្នេះមនុស្សសុខចិត្តយកតិចជាងនោះ។ គេរៀនរស់ដោយការទាក់ទងតិចតួច ដែលគ្រាន់តែជាសញ្ញាតំណាងឲ្យការប៉ះ រហូតដល់ការងក់ក្បាលដាក់គ្នាតាមផ្លូវ ក៏អាចបំពេញតម្រូវការនោះបានមួយផ្នែកដែរ។ ពេលតម្រូវការចាស់នេះប្តូររូបរាងមកជាបែបមនុស្សធំ ប៊ើនហៅវាថា ការឃ្លានការទទួលស្គាល់ ឬហៅថា recognition-hunger គឺតម្រូវការចង់ឲ្យគេដឹងថាយើងមាន ចង់ឲ្យគេចាប់អារម្មណ៍។

មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវការមិនស្មើគ្នាទេ។ ប៊ើនថា តារាភាពយន្តម្នាក់ប្រហែលត្រូវការសញ្ញាចាប់អារម្មណ៍រាប់រយក្នុងមួយសប្តាហ៍ ពីអ្នកគាំទ្រដែលគាត់មិនដែលជួប។ រីឯអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រម្នាក់ អាចនៅសុខសប្បាយបាន ដោយពាក្យសរសើរតែមួយម៉ាត់ក្នុងមួយឆ្នាំ ពីគ្រូដែលគាត់គោរព។

ប៊ើនប្រើពាក្យ សញ្ញាថាគេមើលឃើញយើង ឬហៅថា stroke សម្រាប់ទង្វើណាក៏ដោយ ដែលបង្ហាញថា «ខ្ញុំឃើញអ្នក»។ ពាក្យ stroke ក្នុងភាសាអង់គ្លេស មានន័យថា អង្អែល ហើយវាមកពីរបៀបដែលមនុស្សធំលេងជាមួយទារក។ អ្នកខ្លះអង្អែល ខ្លះឱប ឬទះថ្នមៗ ខ្លះច្បិចលេង ហើយប៊ើនស្មានថា យើងអាចដឹងថាម្នាក់ៗធ្វើបែបណា គ្រាន់តែស្តាប់របៀបដែលគេនិយាយ។ សញ្ញាបែបនេះ ជាដុំតូចបំផុត ដែលផ្គុំគ្នាជាទង្វើរបស់មនុស្សក្នុងសង្គម។ ពេលមនុស្សពីរនាក់ឲ្យសញ្ញាបែបនេះទៅវិញទៅមក នោះហៅថា ការឆ្លើយឆ្លងគ្នាមួយដង ឬហៅថា transaction គឺពេលម្នាក់បង្ហាញថាបានឃើញម្នាក់ទៀត ហើយម្នាក់នោះឆ្លើយតបវិញ។ វាជាដុំតូចបំផុត ដែលផ្គុំគ្នាជាការទាក់ទងរវាងមនុស្ស។ ក្រុមសិក្ខាសាលារបស់គាត់មានពាក្យនិយាយលេងត្រង់ៗមួយថា បើគ្មានសញ្ញាបែបនេះទេ ខួរឆ្អឹងខ្នងរបស់អ្នកនឹងរួញស្វិត ពោលគឺមនុស្សនឹងស្វិតស្រពោនទៅ។

ប៊ើនបន្ថែមថា សម្រាប់សត្វមានជីវិត ការទាក់ទងបែបណាក៏ល្អជាងគ្មានសោះ។ គាត់រាយការណ៍ពីការពិសោធន៍របស់អេស លឺវីន (S. Levine) លើកណ្តុរ ដែលការយកដៃចាប់កាន់ជួយឲ្យសត្វធំធាត់ ហើយថែមទាំងធ្វើឲ្យវាធន់នឹងជំងឺមហារីកឈាមបានល្អជាងមុន។ អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលគឺ ការឆក់ខ្សែភ្លើងដែលធ្វើឲ្យឈឺ ក៏ជួយបានល្អដូចការចាប់កាន់ថ្នមៗដែរ។

ការចំណាយពេល ពីពិធីទម្លាប់ ដល់ល្បែងចិត្ត

ឧបមាថា មនុស្សពីរនាក់ទើបជម្រាបសួរគ្នារួច។ ចុះបន្ទាប់មកធ្វើអ្វីទៀត? ប៊ើន (Berne) ហៅតម្រូវការចង់បំពេញម៉ោងដែលយើងភ្ញាក់ថា ការឃ្លានរបៀបចំណាយពេល ឬហៅថា structure-hunger គឺតម្រូវការចង់ដឹងថាត្រូវធ្វើ ឬនិយាយអ្វី ដើម្បីបំពេញម៉ោងទាំងនោះ។ ក្មេងជំទង់ម្នាក់ដឹងអារម្មណ៍នេះ ពេលឈរគិតថានឹងនិយាយអ្វីបន្ត ជាមួយមនុស្សដែលខ្លួនចូលចិត្ត។ អ្នកដែលជាប់ក្នុងពេលស្ងាត់ឆ្គងៗ មិនដឹងនិយាយអ្វី ក៏ដឹងអារម្មណ៍នេះដែរ។ ដោយផ្អែកលើគំនិតរបស់ទស្សនវិទូ គៀកហ្គាដ (Kierkegaard) ប៊ើនអះអាងថា ការធុញទ្រាន់ បើនៅយូរគ្រប់គ្រាន់ ក៏ក្លាយជាការអត់ឃ្លានខាងអារម្មណ៍មួយបែបដែរ។

ពេលនៅម្នាក់ឯង មនុស្សបំពេញពេលដោយធ្វើអ្វីមួយ ឬអង្គុយស្រមើស្រមៃ។ ពេលនៅជាមួយអ្នកដទៃ មានប្រាំរបៀប តាមលំដាប់ពីសាមញ្ញបំផុតទៅស្មុគស្មាញបំផុត៖ ពិធីទម្លាប់ ឬហៅថា ritual ការជជែកលេងកំសាន្ត ឬហៅថា pastime ល្បែងចិត្ត ឬហៅថា game ភាពស្និទ្ធស្នាលពិត ឬហៅថា intimacy និងការងាររួមគ្នា ឬហៅថា activity។ ពិធីទម្លាប់ គឺការនិយាយ ឬធ្វើតាមលំនាំថេរ ដូចការជម្រាបសួរ។ ការជជែកលេងកំសាន្ត គឺការជជែកងាយៗ លើប្រធានបទដែលមិនបង្កបញ្ហា។ ការងាររួមគ្នា គឺការធ្វើការងារណាមួយជាមួយគ្នា ហើយបួនរបៀបទៀតអាចកើតឡើងនៅក្នុងការងារនោះបាន។

ល្បែងចិត្តចាប់ផ្តើមមានឡើង ពេលមនុស្សកាន់តែស្គាល់គ្នា។ «ហេតុការណ៍» ក្នុងល្បែងមើលទៅដូចជាចៃដន្យ ប៉ុន្តែវាដើរតាមច្បាប់ដែលគ្មានអ្នកណានិយាយចេញមក។ ច្បាប់ទាំងនោះលេចឡើង តែពេលម្នាក់បំពាន ហើយម្ខាងទៀតស្រែកថា «ខុសច្បាប់ហើយ!»។ ប៊ើនថា ការហៅអ្វីមួយថាល្បែង មិនមែនមានន័យថាវាសប្បាយទេ។ អ្នកលេងបាល់ទាត់ក៏អាចលេងដោយម៉ឺងម៉ាត់បំផុត មិនមែនលេងសើចទេ។ គាត់ថែមទាំងហៅការបញ្ចប់ជីវិតខ្លួនឯង ការញៀន និងឧក្រិដ្ឋកម្ម ថាជាល្បែង ហើយអះអាងថាមិនមែននិយាយលេងទេ។ អារម្មណ៍ក្នុងល្បែងគឺពិត គ្រាន់តែគេបញ្ចេញវាតាមច្បាប់របស់ល្បែងប៉ុណ្ណោះ។

មានតែភាពស្និទ្ធស្នាលពិត ពោលគឺការនៅជាមួយគ្នាដោយបើកចិត្ត ស្មោះត្រង់ គ្មានល្បែង ទើបបំពេញការឃ្លានទាំងបីបានពេញលេញ គឺការឃ្លានការប៉ះពាល់ ការឃ្លានការទទួលស្គាល់ និងការឃ្លានរបៀបចំណាយពេល។ ប៉ុន្តែប៊ើនថា ភាពស្និទ្ធស្នាលដែលនៅបានយូរ កម្រមានណាស់ ហើយភាគច្រើនជារឿងឯកជន។ ការជជែកលេងកំសាន្ត និងល្បែងចិត្តចូលមកជំនួសវា ដូច្នេះការទាក់ទងសំខាន់ៗក្នុងសង្គមភាគច្រើន កើតឡើងជាល្បែង។ ប៊ើនចង់ហៅអ្វីដែលមនុស្សទទួលបានពីវាថា «ផលចំណេញ» ជាជាង «ការពេញចិត្ត» ព្រោះផលខ្លះ ដូចជាផលដែលបំផ្លាញខ្លួនឯង ស្ទើរតែមិនធ្វើឲ្យគេពេញចិត្តសោះ។