KamSophyIn Sheep's Clothing: Understanding and Dealing with Manipulative People — Book Summary
សង្ខេបសៀវភៅ «មាត់ព្រះ ចិត្តមារ៖ ស្គាល់ និងដោះស្រាយជាមួយមនុស្សដែលលេងល្បិចលើចិត្តអ្នកដទៃ»
What is In Sheep's Clothing: Understanding and Dealing with Manipulative People about?
Clinical psychologist George Simon asks why people who feel pushed around, guilty and confused by a spouse, boss, co-worker or child so often cannot see that they are in a fight. He argues that most manipulation is covert aggression, hidden fighting by people with too little conscience rather than too much fear, and he profiles it through case stories such as Joe, Al, Betty, James, Mr. Jackson, Bill and Amanda. The book then names the common tactics (minimization, denial, rationalization, diversion, guilt-tripping, shaming, playing the victim) and teaches tools such as accepting no excuses, judging actions rather than intentions, setting personal limits, making direct requests and win-win bargaining.
សៀវភៅ «មាត់ព្រះ ចិត្តមារ៖ ស្គាល់ និងដោះស្រាយជាមួយមនុស្សដែលលេងល្បិចលើចិត្តអ្នកដទៃ» និយាយអំពីអ្វី?
អ្នកជំនាញចិត្តសាស្ត្រព្យាបាល ចច ស៊ីម៉ូន (George Simon) សួរថា ហេតុអ្វីមនុស្សដែលមានអារម្មណ៍ថាត្រូវគេជិះជាន់ មានអារម្មណ៍ថាខ្លួនខុស និងច្របូកច្របល់ ដោយសារប្តី ឬប្រពន្ធ ចៅហ្វាយ មិត្តរួមការងារ ឬកូន ច្រើនតែមើលមិនឃើញថា មានគេកំពុងប្រយុទ្ធដាក់ខ្លួន។ គាត់អះអាងថា ការលេងល្បិចលើចិត្តអ្នកដទៃ ឬហៅថា manipulation ភាគច្រើន គឺជាការឈ្លានពានដោយលាក់បាំង ឬហៅថា covert aggression ពោលគឺការប្រយុទ្ធដោយលាក់បាំង របស់មនុស្សដែលមានមនសិការតិចពេក មិនមែនភ័យខ្លាចច្រើនពេកទេ។ គាត់បង្ហាញរឿងនេះតាមរយៈរឿងរបស់មនុស្សមួយចំនួន ដូចជា ចូ (Joe) អាល់ (Al) បេធី (Betty) ជេមស៍ (James) លោក ជែកសុន (Mr. Jackson) ប៊ីល (Bill) និងអាម៉ាន់ដា (Amanda)។ បន្ទាប់មក សៀវភៅប្រាប់ឈ្មោះល្បិចដែលគេប្រើញឹកញាប់៖ ការបង្រួមរឿងធំឲ្យទៅជារឿងតូច ឬហៅថា minimization, ការប្រកែកថាខ្លួនមិនបានធ្វើ ឬហៅថា denial, ការរកលេសឲ្យស្តាប់ទៅសមហេតុផល ឬហៅថា rationalization, ការបង្វែរប្រធានបទ ឬហៅថា diversion, ការធ្វើឲ្យគេមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនខុស ឬហៅថា guilt-tripping, ការធ្វើឲ្យគេខ្មាសគេ ឬហៅថា shaming និងការធ្វើជាជនរងគ្រោះ ឬហៅថា playing the victim។ ហើយបង្រៀនវិធីដោះស្រាយ ដូចជា៖ កុំទទួលយកលេសណាមួយ, មើលអ្វីដែលគេធ្វើ កុំទាយចិត្តគេ, កំណត់ព្រំដែនផ្ទាល់ខ្លួន, សុំឲ្យចំៗ និងចរចាឲ្យឈ្នះទាំងពីរខាង ឬហៅថា win-win។
What you'll learn: 13 chapters
- Preface and Author's Noteអារម្ភកថា និងកំណត់សម្គាល់របស់អ្នកនិពន្ធ
- Introduction — Covert-Aggression: The Heart of Manipulationសេចក្តីផ្តើម៖ ការឈ្លានពានដោយលាក់បាំង ជាស្នូលនៃការលេងល្បិចលើចិត្តអ្នកដទៃ
- 1. Aggressive and Covert-Aggressive Personalities១. មនុស្សឈ្លានពាន និងមនុស្សឈ្លានពានដោយលាក់បាំង
- 2. The Determination to Win២. ចិត្តចង់ឈ្នះដាច់ខាត
- 3. The Unbridled Quest for Power៣. ការដេញតាមអំណាចដោយគ្មានទប់
- 4. The Penchant for Deception and Seduction៤. ទម្លាប់បោកប្រាស់ និងទាក់ចិត្តគេដោយពាក្យផ្អែម
- 5. Fighting Dirty៥. ការប្រយុទ្ធដោយល្បិចមិនស្អាត
- 6. The Impaired Conscience៦. មនសិការដែលខូច
- 7. Abusive, Manipulative Relationships៧. ទំនាក់ទំនងដែលម្ខាងធ្វើបាប និងលេងល្បិចលើចិត្តម្ខាងទៀត
- 8. The Manipulative Child៨. កូនដែលចេះលេងល្បិចលើចិត្ត
- 9. Recognizing the Tactics of Manipulation and Control៩. ស្គាល់ល្បិចលេងលើចិត្ត និងល្បិចគ្រប់គ្រងអ្នកដទៃ
- 10. Redefining the Terms of Engagement១០. កំណត់ច្បាប់ថ្មី ពេលត្រូវប្រឈមមុខនឹងអ្នកលេងល្បិច
- Epilogue — Undisciplined Aggression in a Permissive Societyបច្ឆិមកថា៖ ចិត្តឈ្លានពានដែលគ្មានវិន័យ ក្នុងសង្គមដែលបណ្តោយពេក
Free preview: Preface and Author's Note
The Wolf in Sheep's Clothing
George Simon, a clinical psychologist, opens with four familiar kinds of people. A supervisor says he supports you, yet blocks every chance you have to move up. A co-worker quietly works against you so the boss will favor her. A spouse says "I love you" but seems to control your whole life. A child always knows exactly what to say or do to get his way.
Simon says people like this fit the old saying about a wolf in sheep's clothing: someone who looks gentle and harmless but is really out to get what he wants, whatever it costs you. They can seem charming and friendly, yet underneath, he says, they plan carefully and show little mercy. They push hard for what they want but hide the fight. That is why Simon calls them covert-aggressive personalities. "Covert" means hidden.
Simon says he began to focus on this problem more than 20 years ago. Several patients came to him with depression, anxiety or insecurity, and in time their troubles turned out to be linked to a manipulative person in their lives. They told similar stories. Dealing with that person made them feel crazy. They did not trust the person but could not say why. They got angry, then somehow ended up feeling guilty. Complaining about the person's behavior left them defending their own. They said yes when they meant no.
Simon admits that his early efforts did not work well. His therapies eased patients' pain a little but never gave them the power to change the relationship. With the manipulators themselves, nothing worked. So he began to study the problem again, carefully.
What the Book Sets Out to Do
Simon's main claim is that covert aggression is at the heart of most manipulation. He also argues that some common beliefs about why people act as they do make people easy targets. The book has three aims.
The first is to help readers recognize a disturbed character, and the covert-aggressive personality in particular. Simon uses stories based on real cases to show how these people work. The second is to explain the tactics they use to deceive and control others, along with the weak spots in a victim's own character that a manipulator is likely to use. The third is to give rules and tools for taking back your power. Victims often wear themselves out trying to control the manipulator. Simon wants them to put that energy where they really have power, into their own behavior.
The Author's Note, written in 2010, explains why Simon revised the book. Since 1996, when it first came out, hundreds of people had written or called him. Many said that once they dropped some old myths, they saw that their gut feeling about a person had been right all along. Therapists at his seminars, he says, helped their clients better once they dropped their old ideas.
The new edition says more about character disturbance, which Simon describes as too little self-restraint. He sets it against being neurotic: held back by too much fear, guilt and shame. In Simon's view, seriously neurotic people are now quite rare, while problem levels of character disturbance are becoming more and more common.
អានសាកល្បង៖ អារម្ភកថា និងកំណត់សម្គាល់របស់អ្នកនិពន្ធ
មនុស្សមាត់ព្រះ ចិត្តមារ
ចច ស៊ីម៉ូន (George Simon) ជាអ្នកជំនាញចិត្តសាស្ត្រព្យាបាល ពោលគឺអ្នកដែលជួយព្យាបាលបញ្ហាផ្លូវចិត្ត និងអារម្មណ៍។ គាត់បើកសៀវភៅដោយលើកមនុស្សបួនបែប ដែលមនុស្សច្រើនធ្លាប់ជួប។ ប្រធានផ្ទាល់ម្នាក់និយាយថាគាំទ្រអ្នក តែបិទរាល់ឱកាសដែលអ្នកអាចឡើងតំណែង។ មិត្តរួមការងារម្នាក់លួចធ្វើការប្រឆាំងអ្នកស្ងាត់ៗ ដើម្បីឲ្យចៅហ្វាយពេញចិត្តនាង។ ប្តី ឬប្រពន្ធម្នាក់និយាយថា «ស្រឡាញ់» អ្នក តែហាក់ដូចជាគ្រប់គ្រងជីវិតអ្នកទាំងស្រុង។ ហើយកូនម្នាក់តែងដឹងច្បាស់ថា ត្រូវនិយាយ ឬធ្វើអ្វី ទើបបានដូចចិត្តខ្លួន។
ស៊ីម៉ូនថា មនុស្សបែបនេះត្រូវនឹងពាក្យចាស់មួយ ដែលប្រៀបគេទៅនឹង «ចចកពាក់ស្បែកចៀម»។ ចចកជាសត្វកាច ចៀមជាសត្វស្លូត ហើយចចកដែលពាក់ស្បែកចៀម អាចចូលជិតបានដោយគ្មាននរណាប្រយ័ត្ន។ ក្នុងភាសាខ្មែរ មានពាក្យ មាត់ព្រះ ចិត្តមារ ដែលមានន័យស្រដៀងគ្នា គឺមនុស្សដែលមើលទៅស្លូតបូត គ្មានគ្រោះថ្នាក់ តែតាមពិតតាំងចិត្តយកអ្វីដែលខ្លួនចង់បានឲ្យទាល់តែបាន ទោះអ្នកត្រូវខាតប៉ុណ្ណាក៏ដោយ។ មនុស្សបែបនេះអាចមើលទៅចេះទាក់ចិត្តគេ និងរួសរាយរាក់ទាក់ តែស៊ីម៉ូនថា នៅខាងក្នុង គេគិតគូររៀបផែនការយ៉ាងល្អិតល្អន់ ហើយមានមេត្តាតិចណាស់។ គេខំតស៊ូយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីបានអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន តែលាក់មិនឲ្យគេឃើញថាខ្លួនកំពុងប្រយុទ្ធ។ ហេតុនេះហើយ ស៊ីម៉ូនហៅពួកគេថា មនុស្សឈ្លានពានដោយលាក់បាំង ឬហៅថា covert-aggressive personality។ ពាក្យ covert មានន័យថា លាក់បាំង។
ស៊ីម៉ូនថា គាត់ចាប់ផ្តើមផ្តោតលើបញ្ហានេះ តាំងពីជាង ២០ ឆ្នាំមុន។ អ្នកជំងឺមួយចំនួនមករកគាត់ ព្រោះធ្លាក់ទឹកចិត្ត ថប់បារម្ភ ឬខ្វះទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង។ យូរៗទៅ ទើបឃើញថាបញ្ហារបស់ពួកគេ ទាក់ទងនឹងមនុស្សម្នាក់ក្នុងជីវិតពួកគេ ដែលជាអ្នកលេងល្បិចលើចិត្តអ្នកដទៃ ឬហៅថា manipulator គឺអ្នកដែលប្រើល្បិចបញ្ឆោត ឬបង្ខំចិត្តគេដោយគេមិនដឹងខ្លួន ដើម្បីបានអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន។ អ្នកជំងឺទាំងនោះរៀបរាប់រឿងស្រដៀងៗគ្នា។ ពេលទាក់ទងជាមួយមនុស្សនោះ ពួកគេមានអារម្មណ៍ដូចជាខ្លួនឯងឆ្កួត។ ពួកគេមិនទុកចិត្តមនុស្សនោះ តែប្រាប់មិនបានថាហេតុអ្វី។ ពួកគេខឹង ហើយមិនដឹងដូចម្តេចទេ ចុងក្រោយបែរជាមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនខុសវិញ។ ពេលត្អូញត្អែរពីអ្វីដែលមនុស្សនោះធ្វើ ពួកគេបែរជាត្រូវការពារអ្វីដែលខ្លួនឯងធ្វើទៅវិញ។ ពួកគេឆ្លើយថាព្រម ទាំងដែលក្នុងចិត្តចង់ថាទេ។
ស៊ីម៉ូនទទួលស្គាល់ថា ការខិតខំដំបូងៗរបស់គាត់មិនសូវបានផលទេ។ ការព្យាបាលរបស់គាត់ជួយឲ្យអ្នកជំងឺធូរការឈឺចាប់បានបន្តិច តែមិនដែលឲ្យពួកគេមានកម្លាំងផ្លាស់ប្តូរទំនាក់ទំនងនោះទេ។ ចំណែកការព្យាបាលអ្នកលេងល្បិចផ្ទាល់វិញ គ្មានវិធីណាបានផលសោះ។ ដូច្នេះ គាត់ចាប់ផ្តើមសិក្សាបញ្ហានេះឡើងវិញ យ៉ាងល្អិតល្អន់។
សៀវភៅនេះចង់ធ្វើអ្វីខ្លះ
ការលេងល្បិចលើចិត្តអ្នកដទៃ ឬហៅថា manipulation គឺការប្រើល្បិចបញ្ឆោត ឬបង្ខំចិត្តគេដោយគេមិនដឹងខ្លួន ដើម្បីបានអ្វីដែលខ្លួនចង់បាន។ ចំណុចធំដែលស៊ីម៉ូន (Simon) អះអាង គឺថា ស្នូលនៃការលេងល្បិចបែបនេះភាគច្រើន គឺការឈ្លានពានដោយលាក់បាំង ឬហៅថា covert aggression ពោលគឺការប្រយុទ្ធដើម្បីឈ្នះ ឬដើម្បីគ្រប់គ្រងគេ តែលាក់មិនឲ្យគេដឹងថាខ្លួនកំពុងប្រយុទ្ធ។ គាត់ក៏អះអាងដែរថា គំនិតខ្លះដែលមនុស្សទូទៅជឿ អំពីហេតុអ្វីបានជាមនុស្សធ្វើបែបនេះ ឬបែបនោះ ធ្វើឲ្យមនុស្សងាយក្លាយជាជនរងគ្រោះ។ សៀវភៅនេះមានគោលបំណងបី។
ទីមួយ គឺជួយអ្នកអានឲ្យស្គាល់មនុស្សដែលមានបញ្ហាចរិត ឬហៅថា character disturbance ពោលគឺមនុស្សដែលទប់ចិត្តខ្លួនឯងតិចពេក។ ជាពិសេស គឺឲ្យស្គាល់មនុស្សឈ្លានពានដោយលាក់បាំង ឬហៅថា covert-aggressive personality គឺអ្នកដែលប្រយុទ្ធដោយលាក់បាំងជាទម្លាប់ ទាំងនៅតែមើលទៅជាមនុស្សល្អ។ ស៊ីម៉ូនប្រើរឿងដែលផ្អែកលើករណីពិត ដើម្បីឲ្យឃើញថា មនុស្សបែបនេះធ្វើដូចម្តេចខ្លះ។ ទីពីរ គឺពន្យល់ពីល្បិចដែលពួកគេប្រើ ដើម្បីបោកបញ្ឆោត និងគ្រប់គ្រងអ្នកដទៃ ព្រមទាំងចំណុចខ្សោយក្នុងចរិតរបស់ជនរងគ្រោះខ្លួនឯង ដែលអ្នកលេងល្បិចទំនងជាយកមកប្រើ។ ទីបី គឺផ្តល់ច្បាប់ និងវិធីសម្រាប់យកអំណាចលើជីវិតខ្លួនមកវិញ។ ជនរងគ្រោះច្រើនតែអស់កម្លាំង ព្រោះខំព្យាយាមគ្រប់គ្រងអ្នកលេងល្បិច។ ស៊ីម៉ូនចង់ឲ្យពួកគេយកកម្លាំងនោះ ទៅដាក់លើកន្លែងដែលខ្លួនមានអំណាចពិតប្រាកដ គឺលើអ្វីដែលខ្លួនឯងនិយាយ និងធ្វើ។
កំណត់សម្គាល់របស់អ្នកនិពន្ធ ដែលសរសេរនៅឆ្នាំ ២០១០ ពន្យល់ពីហេតុដែលស៊ីម៉ូនកែសម្រួលសៀវភៅនេះឡើងវិញ។ តាំងពីសៀវភៅចេញលើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៩៦ មក មនុស្សរាប់រយនាក់បានសរសេរសំបុត្រ ឬទូរស័ព្ទមករកគាត់។ មនុស្សជាច្រើនប្រាប់ថា ពេលពួកគេឈប់ជឿរឿងខុសៗចាស់ៗខ្លះ ពួកគេក៏ឃើញថា អ្វីដែលចិត្តខ្លួនប្រាប់អំពីមនុស្សម្នាក់នោះ ត្រូវតាំងពីដំបូងមកម្ល៉េះ។ ស៊ីម៉ូនថា អ្នកព្យាបាលផ្លូវចិត្តដែលចូលរួមសិក្ខាសាលារបស់គាត់ ក៏ជួយអ្នកជំងឺរបស់ខ្លួនបានល្អជាងមុន ក្រោយពេលឈប់ប្រកាន់គំនិតចាស់ៗ។
ក្នុងការបោះពុម្ពលើកថ្មីនេះ ស៊ីម៉ូននិយាយច្រើនជាងមុនអំពីបញ្ហាចរិត ដែលគាត់ពន្យល់ថា ជាការទប់ចិត្តខ្លួនឯងតិចពេក។ គាត់ដាក់វាផ្ទុយនឹងលក្ខណៈរបស់មនុស្សថប់បារម្ភហួសហេតុ ឬហៅថា neurotic គឺមនុស្សដែលភ័យខ្លាច ខ្លាចខុស និងខ្មាសគេច្រើនពេក រហូតរារាំងខ្លួនឯង។ ស៊ីម៉ូនយល់ថា សព្វថ្ងៃ មនុស្សដែលថប់បារម្ភហួសហេតុខ្លាំង កម្រមានណាស់ ចំណែកមនុស្សដែលមានបញ្ហាចរិតធ្ងន់ គួរឲ្យព្រួយបារម្ភ កាន់តែមានច្រើនឡើងៗ។