KamSophyThe Undercover Economist — Book Summary
សង្ខេបសៀវភៅ «មើលពិភពលោកដូចអ្នកសេដ្ឋកិច្ច៖ អ្នកណាបានអ្វី តាមរបៀបណា និងហេតុអ្វី»
What is The Undercover Economist about?
Tim Harford asks why everyday economic life looks the way it does: why a cappuccino costs so much, why shops and insurers behave as they do, and why some countries are rich while others stay poor. He builds on David Ricardo's rent model and on a "world of truth" of perfect markets, then uses three kinds of market failure (scarcity power, externalities and information gaps) to explain price-targeting, congestion charges, health insurance and share prices. The later chapters apply the same lens to spectrum auctions, corruption and weak institutions in Cameroon, comparative advantage in trade, and China's reforms.
សៀវភៅ «មើលពិភពលោកដូចអ្នកសេដ្ឋកិច្ច៖ អ្នកណាបានអ្វី តាមរបៀបណា និងហេតុអ្វី» និយាយអំពីអ្វី?
ធីម ហាហ្វឺដ (Tim Harford) សួរថា ហេតុអ្វីជីវិតសេដ្ឋកិច្ចប្រចាំថ្ងៃមានសភាពបែបនេះ៖ ហេតុអ្វីកាហ្វេកាពូស៊ីណូមួយកែវថ្លៃម្ល៉េះ ហេតុអ្វីហាង និងក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងធ្វើដូចដែលពួកគេធ្វើសព្វថ្ងៃ និងហេតុអ្វីប្រទេសខ្លះមាន ចំណែកប្រទេសខ្លះនៅតែក្រ។ គាត់ផ្អែកលើគំរូថ្លៃជួលរបស់ ដេវីដ រីកាដូ (David Ricardo) និងលើ «ពិភពលោកដែលគ្មាននរណាកុហក» ជាពិភពដែលទីផ្សារទាំងអស់ល្អឥតខ្ចោះ។ បន្ទាប់មក គាត់ប្រើការបរាជ័យរបស់ទីផ្សារ ឬហៅថា Market Failure បីប្រភេទ គឺអំណាចពីភាពមានតិច ឬហៅថា Scarcity Power ផលប៉ះពាល់លើអ្នកនៅក្រៅ ឬហៅថា Externalities និងចន្លោះខ្វះព័ត៌មាន ដើម្បីពន្យល់ពីការកំណត់តម្លៃតាមអ្នកទិញ ថ្លៃគិតលើការកកស្ទះចរាចរណ៍ ការធានារ៉ាប់រងសុខភាព និងតម្លៃភាគហ៊ុន។ ជំពូកក្រោយៗប្រើមុំមើលដូចគ្នានេះ ចំពោះការដេញថ្លៃសិទ្ធិប្រើរលកវិទ្យុ អំពើពុករលួយ និងស្ថាប័នខ្សោយនៅកាមេរូន គុណសម្បត្តិធៀបក្នុងពាណិជ្ជកម្ម និងការកែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន។
What you'll learn: 11 chapters
- Introductionសេចក្តីផ្តើម
- 1. Who Pays For Your Coffee១. ហេតុអ្វីកាហ្វេមួយកែវថ្លៃ ហើយលុយនោះទៅដល់ដៃអ្នកណា
- 2. What Supermarkets Don’t Want You To Know២. អ្វីដែលផ្សារទំនើបមិនចង់ឱ្យអ្នកដឹង
- 3. Perfect Markets And The “World Truth”៣. ទីផ្សារល្អឥតខ្ចោះ និងពិភពលោកដែលគ្មាននរណាកុហក
- 4. Crosstown Traffic៤. ការកកស្ទះចរាចរណ៍ក្នុងទីក្រុង
- 5. The Inside Story៥. ពេលម្ខាងដឹងច្រើនជាងម្ខាងទៀត
- 6. Rational Insanity៦. ផ្សារហ៊ុន៖ ពេលមនុស្សគិតសមហេតុផល តែធ្វើរឿងហាក់ដូចឆ្កួត
- 7. The Men Who Knew the Value of Nothing៧. ការដេញថ្លៃ៖ រកតម្លៃនៃរបស់ដែលគ្មាននរណាដឹងតម្លៃ
- 8. Why Poor Countries Are Poor៨. ហេតុអ្វីប្រទេសក្រនៅតែក្រ
- 9. Beer, Fries, and Globalization៩. ស្រាបៀរ ដំឡូងបំពង និងការបើកពាណិជ្ជកម្មជាមួយពិភពលោក
- 10. How China Grew Rich១០. ប្រទេសចិនក្លាយជាប្រទេសមានដោយរបៀបណា
Free preview: Introduction
Seeing the World Like an Economist
Harford imagines the reader in a bookshop café, sipping a cappuccino before deciding whether to buy his book. To an economist, he says, that drink is part of a hidden game of signals and bargaining. Some of the people who helped bring the coffee to the table earned a lot, some earned very little, and some want the money in the reader's pocket right now. Harford hopes readers will learn to see who gets what, how, and why.
No single person in the world could make a cappuccino from scratch. Someone must grow and roast the coffee, raise and milk cows, turn steel and plastic into a machine, and shape a clay mug. The economist Paul Seabright tells of a Soviet official who asked who was in charge of the bread supply for London. The answer is that nobody is in charge, and Harford finds that answer amazing.
What the Book Promises
The bookshop around the café works the same way. Paper, lights, stock software and delivery all come from a huge system that nobody runs. Harford says an economist can explain how this system works, how companies try to exploit it, and how customers can fight back.
Harford admits the economist may seem like a know-it-all, but economics aims to understand people as individuals, partners, competitors and members of whole economies. It also asks why some countries are rich and others poor. Harford promises nothing on exchange rates or business cycles. Instead, he will explain why it is hard to buy a decent secondhand car, how to avoid paying too much in a supermarket, and how China pulls a million people out of poverty every month. He hopes readers become more savvy, meaning better informed, as shoppers and voters. He begins with a simple question: who pays for your coffee?
អានសាកល្បង៖ សេចក្តីផ្តើម
មើលពិភពលោកដូចអ្នកសេដ្ឋកិច្ច
ហាហ្វឺដ (Harford) ស្រមៃមើលអ្នកអានម្នាក់ អង្គុយផឹកកាហ្វេកាពូស៊ីណូនៅក្នុងហាងកាហ្វេមួយ ក្នុងហាងលក់សៀវភៅ មុននឹងសម្រេចថាតើត្រូវទិញសៀវភៅរបស់គាត់ឬអត់។ ហាហ្វឺដនិយាយថា សម្រាប់អ្នកសេដ្ឋកិច្ច ភេសជ្ជៈមួយកែវនោះជាផ្នែកមួយនៃល្បែងលាក់កំបាំងនៃការបញ្ជូនសញ្ញា និងការតថ្លៃ។ អ្នកខ្លះដែលជួយនាំកាហ្វេនេះមកដល់តុ រកលុយបានច្រើន អ្នកខ្លះរកបានតិចណាស់ ហើយអ្នកខ្លះចង់បានលុយក្នុងហោប៉ៅរបស់អ្នកអាននៅពេលនេះភ្លាម។ ហាហ្វឺដសង្ឃឹមថា អ្នកអាននឹងរៀនមើលឱ្យឃើញថា អ្នកណាបានអ្វី តាមរបៀបណា និងហេតុអ្វី។
គ្មានមនុស្សណាម្នាក់ក្នុងពិភពលោកអាចធ្វើកាហ្វេកាពូស៊ីណូមួយកែវចាប់ពីសូន្យបានទេ។ ត្រូវមានអ្នកដាំ និងលីងកាហ្វេ អ្នកចិញ្ចឹមគោ និងយកទឹកដោះពីគោ អ្នកបង្កើតម៉ាស៊ីនពីដែក និងប្លាស្ទិក ហើយអ្នកសូនកែវពីដីឥដ្ឋ។ អ្នកសេដ្ឋកិច្ច ប៉ូល ស៊ីប្រាយ (Paul Seabright) និទានរឿងមន្ត្រីសូវៀតម្នាក់ ដែលបានសួរថា តើអ្នកណាជាអ្នកទទួលបន្ទុកផ្គត់ផ្គង់នំបុ័ងសម្រាប់ទីក្រុងឡុងដ៍។ ចម្លើយគឺគ្មាននរណាម្នាក់ជាអ្នកគ្រប់គ្រងទេ ហើយហាហ្វឺដយល់ថា ចម្លើយនេះគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលណាស់។
អ្វីដែលសៀវភៅនេះសន្យា
ហាងលក់សៀវភៅដែលនៅជុំវិញហាងកាហ្វេ ក៏ដំណើរការដូចគ្នាដែរ។ ក្រដាស អំពូលភ្លើង កម្មវិធីគ្រប់គ្រងស្តុក និងការដឹកជញ្ជូន សុទ្ធតែមកពីប្រព័ន្ធដ៏ធំមួយ ដែលគ្មាននរណាគ្រប់គ្រង។ ហាហ្វឺដ (Harford) និយាយថា អ្នកសេដ្ឋកិច្ចអាចពន្យល់ថា ប្រព័ន្ធនេះដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច ក្រុមហ៊ុនព្យាយាមទាញយកប្រយោជន៍ពីប្រព័ន្ធនេះយ៉ាងដូចម្តេច និងអតិថិជនអាចការពារខ្លួនបានយ៉ាងដូចម្តេច។
ហាហ្វឺដទទួលស្គាល់ថា អ្នកសេដ្ឋកិច្ចអាចមើលទៅដូចជាមនុស្សដែលធ្វើខ្លួនដឹងគ្រប់រឿង ប៉ុន្តែសេដ្ឋកិច្ចវិទ្យាមានគោលបំណងយល់ពីមនុស្ស ទាំងជាបុគ្គលម្នាក់ៗ ជាដៃគូ ជាគូប្រកួត និងជាសមាជិកនៃសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។ វាក៏សួរដែរថា ហេតុអ្វីប្រទេសខ្លះមាន ហើយប្រទេសខ្លះក្រ។ ហាហ្វឺដមិនសន្យាថានឹងនិយាយអំពីអត្រាប្តូរប្រាក់ ឬវដ្តឡើងចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ គាត់នឹងពន្យល់ថា ហេតុអ្វីពិបាកទិញឡានមួយទឹកដែលល្អគួរសម របៀបចៀសវាងការបង់ថ្លៃលើសនៅផ្សារទំនើប និងរបៀបដែលប្រទេសចិនជួយមនុស្សមួយលាននាក់ឱ្យរួចផុតពីភាពក្រីក្រជារៀងរាល់ខែ។ គាត់សង្ឃឹមថា អ្នកអាននឹងកាន់តែឆ្លាត និងដឹងព័ត៌មានច្រើនជាងមុន ក្នុងឋានៈជាអ្នកទិញឥវ៉ាន់ និងអ្នកបោះឆ្នោត។ គាត់ចាប់ផ្តើមពីសំណួរសាមញ្ញមួយ៖ តើអ្នកណាជាអ្នកបង់ថ្លៃកាហ្វេរបស់អ្នក?