KamSophyA People's History of the United States — Book Summary
សង្ខេបសៀវភៅ «ប្រវត្តិសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក ពីទស្សនៈប្រជាជនសាមញ្ញ»
What is A People's History of the United States about?
Howard Zinn retells American history from 1492 to the early 2000s from the side of the conquered, the enslaved, workers, women and protesters rather than presidents and founders, asking whom each war, law and reform served. His recurring pattern is that elites divide poorer people by race, sex and class, grant limited concessions to calm unrest, and answer resistance with courts, troops and secret programs, traced from Columbus, Bacon's Rebellion and the Constitution through Haymarket, the New Deal, Vietnam and the war on terrorism. The closing chapters add his argument that no history is neutral and his image of the system's "guards" whose obedience holds it up.
សៀវភៅ «ប្រវត្តិសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក ពីទស្សនៈប្រជាជនសាមញ្ញ» និយាយអំពីអ្វី?
ហាវើដ ហ្ស៊ីន (Howard Zinn) រៀបរាប់ប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកឡើងវិញ ចាប់ពីឆ្នាំ១៤៩២ រហូតដល់ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០។ គាត់រៀបរាប់ពីខាងអ្នកដែលត្រូវគេវាយដណ្ដើម ទាសករ កម្មករ ស្ត្រី និងអ្នកតវ៉ា ជំនួសឱ្យប្រធានាធិបតី និងអ្នកបង្កើតប្រទេស។ គាត់សួរថា សង្គ្រាម ច្បាប់ និងកំណែទម្រង់នីមួយៗ បម្រើផលប្រយោជន៍អ្នកណា។ ហ្ស៊ីនអះអាងថា មានគំរូមួយកើតឡើងម្ដងហើយម្ដងទៀត។ ក្រុមអ្នកមានអំណាច ឬហៅថា elite ពោលគឺមនុស្សមួយក្រុមតូចដែលមានទ្រព្យ និងអំណាចច្រើនជាងគេ បែងចែកអ្នកក្រតាមពូជសាសន៍ ភេទ និងវណ្ណៈ។ ពួកគេព្រមផ្ដល់អ្វីខ្លះបន្តិចបន្តួច ដើម្បីទប់កំហឹងមិនឱ្យផ្ទុះធំ ហើយឆ្លើយតបនឹងការតស៊ូដោយតុលាការ កងទ័ព និងកម្មវិធីសម្ងាត់។ ហ្ស៊ីនបង្ហាញគំរូនេះ ចាប់ពីសម័យកូឡុំប៊ុស (Columbus) ការបះបោររបស់បេខិន (Bacon) និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ បន្ទាប់មក គាត់បង្ហាញថាគំរូនេះនៅតែកើតមាន ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នៅហេម៉ាឃីត (Haymarket) «ផែនការថ្មី» ឬហៅថា New Deal និងសង្គ្រាមវៀតណាម រហូតដល់ «សង្គ្រាមប្រឆាំងភេរវកម្ម»។ នៅជំពូកចុងក្រោយៗ គាត់អះអាងបន្ថែមថា គ្មានប្រវត្តិសាស្ត្រណាអព្យាក្រឹត ពោលគឺមិនកាន់ជើងខាងណាមួយនោះទេ។ គាត់ក៏ប្រើរូបភាពប្រៀបធៀបមួយ គឺ «អ្នកយាមការពារប្រព័ន្ធ» ឬហៅថា guards ពោលគឺមនុស្សដែលការស្ដាប់បង្គាប់របស់ពួកគេ ធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធនេះនៅឈរបាន។
What you'll learn: 26 chapters
- 1. Columbus, the Indians, and Human Progress១. កូឡុំប៊ុស (Columbus) ជនជាតិដើមអាមេរិក និងវឌ្ឍនភាពរបស់មនុស្សជាតិ
- 2. Drawing the Color Line២. ការបែងចែកមនុស្សតាមពណ៌សម្បុរ
- 3. Persons of Mean and Vile Condition៣. អ្នកក្រីក្រដែលគេមើលងាយ
- 4. Tyranny Is Tyranny៤. «ការជិះជាន់ គឺនៅតែជាការជិះជាន់»
- 5. A Kind of Revolution៥. បដិវត្តន៍ដែលប្ដូរតែខ្លះ
- 6. The Intimately Oppressed៦. ស្ត្រី៖ អ្នករងការជិះជាន់នៅក្នុងផ្ទះ
- 7. As Long as Grass Grows or Water Runs៧. ការសន្យាថា «ជារៀងរហូត» និងការបណ្ដេញជនជាតិដើមអាមេរិក
- 8. We Take Nothing by Conquest, Thank God៨. «យើងមិនបានយកអ្វីមកដោយការវាយដណ្ដើមទេ»៖ សង្គ្រាមជាមួយម៉ិកស៊ិក
- 9. Slavery Without Submission, Emancipation Without Freedom៩. ទាសករមិនព្រមចុះចាញ់ តែការរំដោះមិនបាននាំមកនូវសេរីភាពពិត
- 10. The Other Civil War១០. សង្គ្រាមស៊ីវិលមួយទៀត៖ អ្នកក្រ ទល់នឹងអ្នកមាន
- 11. Robber Barons and Rebels១១. មហាសេដ្ឋីកេងប្រវ័ញ្ច និងអ្នកបះបោរ
- 12. The Empire and the People១២. ចក្រភពអាមេរិក និងប្រជាជន
- 13. The Socialist Challenge១៣. ចលនាសង្គមនិយមប្រឈមនឹងប្រព័ន្ធ
- 14. War is the Health of the State១៤. សង្គ្រាមធ្វើឱ្យរដ្ឋកាន់តែខ្លាំង
- 15. Self-Help in Hard Times១៥. ជួយខ្លួនឯងក្នុងគ្រាលំបាក
- 16. A People’s War?១៦. សង្គ្រាមរបស់ប្រជាជនមែនឬ?
- 17. “Or Does it Explode?”១៧. «ឬវានឹងផ្ទុះឡើង?»៖ កំហឹងរបស់ជនជាតិស្បែកខ្មៅ
- 18. The Impossible Victory: Vietnam១៨. ជ័យជម្នះដែលមិនអាចទៅរួច៖ វៀតណាម
- 19. Surprises១៩. ការតស៊ូដែលគេមិននឹកស្មានដល់
- 20. The Seventies: Under Control?២០. ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០៖ តើអ្នកកាន់អំណាចទប់ស្ថានការណ៍បានឬ?
- 21. Carter-Reagan-Bush: the Bipartisan Consensus២១. ខាតធើ (Carter) រ៉េហ្គេន (Reagan) និងប៊ូស (Bush)៖ គណបក្សធំទាំងពីរយល់ស្របគ្នា
- 22. The Unreported Resistance២២. ការតស៊ូដែលសារព័ត៌មានមិនរាយការណ៍
- 23. The Coming Revolt of the guards២៣. ថ្ងៃដែលអ្នកយាមការពារប្រព័ន្ធអាចងាកមកបះបោរ
- 24. The Clinton Presidency២៤. សម័យប្រធានាធិបតី គ្លីនតុន (Clinton)
- 25. The 2000 Election and the “War on Terrorism”២៥. ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០០ និង «សង្គ្រាមប្រឆាំងភេរវកម្ម»
- Afterwordពាក្យបញ្ចប់របស់អ្នកនិពន្ធ
Free preview: 1. Columbus, the Indians, and Human Progress
Columbus and the Arawaks
In 1492 Arawak villagers in the Bahamas swam out to Columbus's ships with food, water and gifts. Columbus wrote in his log that they had no weapons, would make good servants and could be ruled by fifty men. Zinn says such sharing was rare in a Europe run by popes, kings and the hunger for money.
Columbus wanted gold. From his base on Hispaniola, his men seized fifteen hundred Arawaks in 1495 and shipped five hundred to Spain; two hundred died on the way. In one province, everyone aged fourteen or older had to bring in gold every three months. Zinn writes that those without a copper token, the proof of payment, had their hands cut off.
Within two years, Zinn says, half of the 250,000 Indians on the island were dead. His main witness, the priest Bartolomé de las Casas, once had Indian slaves himself and later became a fierce critic of Spain. Las Casas reported that up to a third of the men died in each work cycle in the mines. Zinn admits Las Casas's numbers may be exaggerated, but the story is still conquest, slavery and death.
Whose Story Does History Tell?
Zinn asks how history books treat the conquest. The Harvard historian Samuel Eliot Morison wrote in 1954 that Columbus's policy led to "complete genocide," but only on one page of a long, admiring story that ends by praising Columbus as a sailor. Zinn says Morison does not lie. But by mentioning the killing quickly and moving on, he tells readers it matters little.
Every historian must choose what to stress, Zinn accepts. But stressing heroism over mass killing is not neutral, he argues; it helps excuse what was done. So he will write from the side of the conquered, the enslaved and the workers, without turning victims into saints, and look for moments of resistance.
Zinn says Cortés, Pizarro and the English settlers followed the same pattern. He describes the Iroquois League, where land was shared and senior women chose the chiefs. He asks whether such deaths can be excused as the price of progress, and answers that those to be sacrificed should decide.
អានសាកល្បង៖ ១. កូឡុំប៊ុស (Columbus) ជនជាតិដើមអាមេរិក និងវឌ្ឍនភាពរបស់មនុស្សជាតិ
កូឡុំប៊ុស (Columbus) និងជនជាតិអារ៉ាវ៉ាក់ (Arawak)
ក្នុងឆ្នាំ១៤៩២ អ្នកភូមិជនជាតិអារ៉ាវ៉ាក់ (Arawak) នៅកោះបាហាម៉ា បានហែលទឹកទៅកាន់នាវារបស់កូឡុំប៊ុស (Columbus) ទាំងយកម្ហូបអាហារ ទឹក និងអំណោយទៅជាមួយ។ កូឡុំប៊ុសសរសេរក្នុងកំណត់ហេតុនាវាថា ពួកគេគ្មានអាវុធ អាចធ្វើជាអ្នកបម្រើបានល្អ ហើយមនុស្សតែ ៥០ នាក់ក៏អាចគ្រប់គ្រងពួកគេបាន។ ហ្ស៊ីន (Zinn) និយាយថា ការចែករំលែកបែបនេះកម្រមានណាស់នៅអឺរ៉ុប ដែលត្រូវគេគ្រប់គ្រងដោយសម្ដេចប៉ាប ស្ដេច និងការលោភចង់បានលុយ។
កូឡុំប៊ុសចង់បានមាស។ ពីមូលដ្ឋានរបស់គាត់នៅកោះហ៊ីស្ប៉ានីយ៉ូឡា (Hispaniola) ទាហានរបស់គាត់បានចាប់ជនជាតិអារ៉ាវ៉ាក់ ១ ពាន់ ៥ រយ នាក់ក្នុងឆ្នាំ១៤៩៥ ហើយបញ្ជូន ៥ រយ នាក់ទៅអេស្ប៉ាញ ដែលក្នុងនោះ ២ រយ នាក់បានស្លាប់តាមផ្លូវ។ នៅខេត្តមួយ មនុស្សគ្រប់រូបដែលមានអាយុ ១៤ ឆ្នាំឡើងទៅ ត្រូវយកមាសមកបង់រៀងរាល់ ៣ ខែ។ ហ្ស៊ីនសរសេរថា អ្នកដែលគ្មានស្លាកទង់ដែង ដែលជាភស្តុតាងថាបានបង់រួច ត្រូវគេកាត់ដៃ។
ហ្ស៊ីនថា ក្នុងរយៈពេល ២ ឆ្នាំ ជនជាតិដើមអាមេរិក ២ សែន ៥ ម៉ឺន នាក់នៅលើកោះនោះ បានស្លាប់អស់ពាក់កណ្ដាល។ សាក្សីសំខាន់របស់គាត់គឺបូជាចារ្យ បាតូឡូមេ ដឺ ឡាស កាសាស (Bartolomé de las Casas) ដែលខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ធ្លាប់មានទាសករជនជាតិដើមអាមេរិកដែរ ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាអ្នករិះគន់អេស្ប៉ាញយ៉ាងខ្លាំង។ ឡាស កាសាស រាយការណ៍ថា ក្នុងវគ្គធ្វើការនីមួយៗនៅអណ្ដូងរ៉ែ បុរសរហូតដល់មួយភាគបីបានស្លាប់។ ហ្ស៊ីនទទួលស្គាល់ថា តួលេខរបស់ឡាស កាសាស អាចខ្ពស់ជាងការពិត ប៉ុន្តែរឿងនេះនៅតែជារឿងអំពីទាសភាព ការស្លាប់ និងការវាយដណ្ដើម ឬហៅថា conquest ពោលគឺការប្រើកម្លាំងយកទឹកដី និងគ្រប់គ្រងប្រជាជនរបស់គេ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រាប់រឿងរបស់អ្នកណា?
ការវាយដណ្ដើម ឬហៅថា conquest គឺការប្រើកម្លាំងយកទឹកដី និងគ្រប់គ្រងប្រជាជនរបស់គេ។ ហ្ស៊ីន (Zinn) សួរថា សៀវភៅប្រវត្តិសាស្ត្ររៀបរាប់អំពីការវាយដណ្ដើមនេះយ៉ាងដូចម្ដេច។ អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ ឬហៅថា genocide គឺការសម្លាប់ដើម្បីបំផ្លាញក្រុមមនុស្សមួយទាំងមូល។ អ្នកប្រវត្តិវិទូនៃសាកលវិទ្យាល័យហាវ៉ាត (Harvard) ឈ្មោះ សាំយូអែល អេលីយ៉ុត ម៉ូរីសុន (Samuel Eliot Morison) បានសរសេរក្នុងឆ្នាំ១៩៥៤ ថាគោលនយោបាយរបស់កូឡុំប៊ុស (Columbus) នាំទៅរក «អំពើប្រល័យពូជសាសន៍ទាំងស្រុង»។ ប៉ុន្តែគាត់សរសេររឿងនេះតែនៅលើទំព័រមួយប៉ុណ្ណោះ ក្នុងរឿងដ៏វែងមួយដែលកោតសរសើរកូឡុំប៊ុស ហើយបញ្ចប់ដោយការសរសើរកូឡុំប៊ុសថាជាអ្នកបើកនាវាដ៏ពូកែ។ ហ្ស៊ីនថា ម៉ូរីសុនមិនកុហកទេ។ ប៉ុន្តែដោយនិយាយអំពីការសម្លាប់តែបន្តិចបន្តួច រួចរំលងទៅរឿងផ្សេង គាត់ធ្វើឱ្យអ្នកអានយល់ថា រឿងនេះមិនសូវសំខាន់។
ហ្ស៊ីនទទួលយកថា អ្នកប្រវត្តិវិទូគ្រប់រូបត្រូវជ្រើសរើសអ្វីដែលត្រូវសង្កត់ធ្ងន់។ ប៉ុន្តែគាត់អះអាងថា ការសង្កត់ធ្ងន់លើវីរភាព ច្រើនជាងលើការសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងច្រើន មិនមែនជាការសរសេរបែបអព្យាក្រឹតទេ ពោលគឺវាកាន់ជើងខាងមួយ។ ការធ្វើបែបនេះជួយដោះសាឱ្យអំពើដែលគេបានធ្វើ។ ដូច្នេះគាត់នឹងសរសេរពីខាងអ្នកដែលត្រូវគេវាយដណ្ដើម ទាសករ និងកម្មករ ដោយមិនធ្វើឱ្យជនរងគ្រោះមើលទៅដូចជាមនុស្សល្អឥតខ្ចោះ ហើយនឹងស្វែងរកគ្រាដែលមនុស្សតស៊ូ។
ហ្ស៊ីននិយាយថា ខូរតេស (Cortés) ពីហ្សារ៉ូ (Pizarro) និងជនជាតិអង់គ្លេសដែលមកតាំងលំនៅ បានធ្វើតាមគំរូដូចគ្នា។ គាត់រៀបរាប់អំពីសម្ព័ន្ធអ៊ីរ៉ូក្វយ (Iroquois League) ដែលមនុស្សប្រើដីរួមគ្នា ហើយស្ត្រីចាស់ទុំជាអ្នកជ្រើសរើសមេដឹកនាំ។ គាត់សួរថា តើអាចដោះសាការស្លាប់បែបនេះថាជាតម្លៃដែលត្រូវបង់ដើម្បីវឌ្ឍនភាពបានឬទេ ហើយឆ្លើយថា អ្នកដែលត្រូវគេលះបង់ជីវិត គួរជាអ្នកសម្រេចចិត្ត។