Coup d'État: A Practical Handbook — Book Summary

Same essence, new tools

Edward Luttwak’s book first came out in 1968. By the 2016 edition, it had stayed in print through seven English editions and nineteen editions in other languages, from Arabic to Russian. In a new preface, Luttwak looks back at what has changed and what has not.

Some tools have changed. In the past, coup plotters hoped to gain a lot by taking “the radio station” early. Luttwak says this matters much less now. Even a very small country may have a dozen broadcasters instead of one. Social media also lets people send messages to small, chosen groups, so any single broadcast counts for less. He says the revised text has been updated for changes like these.

But Luttwak argues that the basic nature of the coup d’état has stayed exactly the same, right up to the last coup he records, in 2015. In his view, a coup is a special kind of politics. It needs guns, but mainly to help persuade people, not to fight. Coups rarely succeed when the guns are used a lot. If the struggle turns into civil war, the coup has failed completely, because a civil war is the opposite of a fast, bloodless takeover.

The preface then adds three new themes: corruption as a motive, the ways rulers now protect themselves, and why so many new states were open to coups.

Corruption: the missing motive

When Luttwak reviewed the book for 2016, he found one major gap. The first edition had left out corruption as a cause of many coups. His argument is about incentives, meaning the rewards that push people to act.

Where there is little corruption, officers who overthrow their seniors take a huge risk for a small prize. They gain status, but not great wealth. Luttwak points out that the difference between a colonel’s pay and pension and a president’s is tiny compared with the danger of failing.

Corruption changes this calculation. Luttwak lists many ways to turn state power into private money. Those who take power can simply help themselves from the national bank and its foreign-currency reserves. Or they can act more quietly: take a share of every government purchase, demand bribes from anyone who needs something from the state, borrow from state banks and never pay back, or set up family members as business agents. He says that, through corruption, even rulers of tiny, poor countries can quickly become billionaires.

So, Luttwak concludes, corruption actually produces coups. When success can bring such huge personal wealth, more people are willing to take the risk.

How rulers protect themselves

Luttwak notes that since 1968, many rulers have built special defenses against coups. Security officials in more than one country told him that his book may have helped them design these defenses.

The most important defense, he argues, is to keep several separate armed forces, so that no single force has a monopoly of force, meaning that it alone controls the guns. A typical ruler keeps a “national” or “presidential” guard strong enough to resist the regular army, and a well-equipped palace force commanded by a son or nephew. Democracies also have separate forces, but they are told to work together. Where the purpose is to stop coups, contact between the forces is discouraged.

South Korea shows what can happen without this division. To improve coordination against North Korean commando attacks, the United States pushed South Korea to merge three military security units. A single Defense Security Command began in October 1977. Two years later, President Park Chung Hee was assassinated, and the command’s chief, Chun Doo Hwan, used this unified force to take power. Luttwak says this could not have happened with three competing organizations.

The second defense is inward espionage: spying on the country’s own forces. A coup needs talks among the plotters beforehand, and agents can overhear them. But the spies are also best placed to join the plot. So rulers keep several competing spy services, and each spy fears that another might expose him. Luttwak says Syria had five, and Yasser Arafat set up about twelve.

Luttwak admits the cost. These systems are expensive and leave less money to win popular support, so anger can smolder and lead to repression and even civil war. He says that is what happened in Syria after 2011.

Morocco 1972 and the weak new states

Luttwak has heard that his book guided several coups. But the earliest case with firm evidence was a failure. Mohammad Oufkir was Morocco’s defense minister and the most powerful man after King Hassan II. On August 16, 1972, four air force jets, reportedly on Oufkir’s orders, fired on the king’s plane as it flew back from France. They missed. After the plane landed, jets attacked it again, killing eight people and injuring forty, but not the king. Loyal troops protected him, and hundreds of rebel officers were arrested. Oufkir was found shot dead that day. A heavily marked copy of the book’s French edition lay on his desk.

Luttwak says he never meant to write a real do-it-yourself manual. His true aim was to understand politics in the poorer countries politely called “emerging.”

In the 1960s, many Western thinkers expected the new states of Africa and Asia to develop fast. Luttwak disagreed, but not because of poverty. Some new states were rich from oil, and bureaucracies grow easily. The fatal lack, he argues, was a genuine political community. He compares it to the idea of “the nation,” as opposed to “the state”: a people with shared standards, such as respect for law, that limit how power is used. The new leaders inherited the colonial army, police, tax collectors and files, but nothing in local life restrained how they used them. So the state was not too weak; it was unconstrained and too strong. One-party rule, bribery, oppression and many coups followed. By 2016, he says, most of sub-Saharan Africa was democratizing, and political communities were forming.

ខ្លឹមសារដដែល ឧបករណ៍ថ្មី

សៀវភៅរបស់ អេដវឺដ លុតវ៉ាក់ (Edward Luttwak) បានចេញលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៨។ ដល់ការបោះពុម្ពឆ្នាំ ២០១៦ សៀវភៅនេះនៅតែបោះពុម្ពជាបន្តបន្ទាប់ គឺមាន ៧ ការបោះពុម្ពជាភាសាអង់គ្លេស និង ១៩ ការបោះពុម្ពជាភាសាផ្សេងទៀត ចាប់ពីភាសាអារ៉ាប់ ដល់ភាសារុស្ស៊ី។ ក្នុងអារម្ភកថាថ្មី លុតវ៉ាក់ក្រឡេកមើលក្រោយវិញថា អ្វីខ្លះបានប្តូរ និងអ្វីខ្លះមិនបានប្តូរ ក្នុងរឿងរដ្ឋប្រហារ ឬហៅថា coup d’état។ រដ្ឋប្រហារគឺការដណ្តើមអំណាចរដ្ឋដោយខុសច្បាប់ ដោយក្រុមតូចមួយប្រើផ្នែកខ្លះនៃរដ្ឋខ្លួនឯង ដូចជាទាហាន ឬប៉ូលិស ដើម្បីរុញរដ្ឋាភិបាលចេញ។

ឧបករណ៍មួយចំនួនបានប្តូរ។ កាលពីមុន ក្រុមអ្នករៀបចំរដ្ឋប្រហារសង្ឃឹមថានឹងបានប្រយោជន៍ច្រើន ប្រសិនបើចាប់យក «ស្ថានីយ៍វិទ្យុ» បានឆាប់។ លុតវ៉ាក់និយាយថា ឥឡូវនេះរឿងនេះសំខាន់តិចជាងមុនច្រើន។ សូម្បីប្រទេសតូចខ្លាំងក៏អាចមានស្ថានីយ៍ផ្សាយប្រហែល ១២ ជំនួសឲ្យមួយ។ បណ្តាញសង្គមក៏ធ្វើឲ្យមនុស្សអាចផ្ញើសារទៅក្រុមតូចៗដែលខ្លួនជ្រើសរើស ដូច្នេះការផ្សាយតែមួយមិនសូវមានតម្លៃទៀតទេ។ គាត់និយាយថា អត្ថបទដែលកែថ្មីនេះ ត្រូវបានកែសម្រួលឲ្យទាន់នឹងការផ្លាស់ប្តូរបែបនេះហើយ។

ប៉ុន្តែលុតវ៉ាក់អះអាងថា ខ្លឹមសារមូលដ្ឋានរបស់រដ្ឋប្រហារ នៅដដែលទាំងស្រុង រហូតដល់រដ្ឋប្រហារចុងក្រោយដែលគាត់កត់ត្រា គឺក្នុងឆ្នាំ ២០១៥។ តាមទស្សនៈរបស់គាត់ រដ្ឋប្រហារជានយោបាយប្រភេទពិសេសមួយ។ វាត្រូវការកាំភ្លើង តែភាគច្រើនដើម្បីជួយបញ្ចុះបញ្ចូល មិនមែនដើម្បីប្រយុទ្ធទេ។ រដ្ឋប្រហារកម្រជោគជ័យ បើគេប្រើកាំភ្លើងច្រើន។ បើការតស៊ូប្រែជាសង្គ្រាមស៊ីវិល ពោលគឺការប្រយុទ្ធគ្នាក្នុងប្រទេសតែមួយ នោះរដ្ឋប្រហារបានបរាជ័យទាំងស្រុង ព្រោះសង្គ្រាមស៊ីវិលផ្ទុយពីការដណ្តើមអំណាចយ៉ាងលឿន ដោយមិនបង្ហូរឈាម។

បន្ទាប់មក អារម្ភកថានេះបន្ថែមប្រធានបទថ្មីបី គឺអំពើពុករលួយដែលជាកត្តាជំរុញឲ្យគេធ្វើរដ្ឋប្រហារ វិធីដែលអ្នកគ្រប់គ្រងការពារខ្លួនសព្វថ្ងៃ និងមូលហេតុដែលរដ្ឋថ្មីជាច្រើនងាយរងរដ្ឋប្រហារ។

អំពើពុករលួយ៖ មូលហេតុដែលគេមិនបានលើកឡើង

នៅពេលអេដវឺដ លុតវ៉ាក់ (Edward Luttwak) ពិនិត្យសៀវភៅឡើងវិញសម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៦ គាត់ឃើញថា សៀវភៅខ្វះចំណុចធំមួយ។ ការបោះពុម្ពលើកដំបូងមិនបានលើកឡើងថា អំពើពុករលួយជាមូលហេតុនៃរដ្ឋប្រហារជាច្រើនទេ។ រដ្ឋប្រហារ ឬហៅថា coup d’état គឺការដណ្តើមអំណាចរដ្ឋដោយខុសច្បាប់ ដោយក្រុមតូចមួយ។ ហេតុផលរបស់គាត់ទាក់ទងនឹងរង្វាន់ដែលជំរុញ ឬហៅថា incentives គឺអ្វីដែលទាក់ទាញ ឬជំរុញឲ្យមនុស្សហ៊ានធ្វើ។

កន្លែងណាមានអំពើពុករលួយតិចតួច នាយទាហានដែលផ្តួលរំលំថ្នាក់លើរបស់ខ្លួន ត្រូវប្រថុយធំណាស់ ដើម្បីបានរង្វាន់តូចមួយ។ ពួកគេបានឋានៈ តែមិនបានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនទេ។ លុតវ៉ាក់ចង្អុលបង្ហាញថា ប្រាក់ខែ និងប្រាក់សោធនរបស់វរសេនីយ៍ឯកម្នាក់ ខុសពីរបស់ប្រធានាធិបតីតិចតួចណាស់ បើប្រៀបនឹងគ្រោះថ្នាក់ដែលគេនឹងជួប បើរដ្ឋប្រហារបរាជ័យ។

អំពើពុករលួយធ្វើឲ្យការគិតគូរនេះប្រែប្រួល។ លុតវ៉ាក់រាយវិធីជាច្រើន ដែលប្រែអំណាចរដ្ឋទៅជាលុយចូលហោប៉ៅខ្លួន។ អ្នកដែលចាប់យកអំណាចអាចយកលុយពីធនាគារជាតិដោយសេរី រួមទាំងប្រាក់បរទេសដែលធនាគារជាតិទុកបម្រុង។ ឬពួកគេអាចធ្វើដោយស្ងាត់ជាងនេះ គឺយកចំណែកពីរាល់ការទិញរបស់រដ្ឋាភិបាល ទាមទារសំណូកពីអ្នកណាដែលត្រូវការអ្វីពីរដ្ឋ ខ្ចីពីធនាគាររដ្ឋ ហើយមិនសងវិញ ឬតាំងសមាជិកគ្រួសារឲ្យធ្វើជាភ្នាក់ងារអាជីវកម្ម។ គាត់និយាយថា តាមរយៈអំពើពុករលួយ សូម្បីតែអ្នកគ្រប់គ្រងប្រទេសតូច និងក្រ ក៏អាចក្លាយជាមហាសេដ្ឋីដែលមានទ្រព្យរាប់ពាន់លានដុល្លារបានយ៉ាងឆាប់។

ដូច្នេះលុតវ៉ាក់សន្និដ្ឋានថា អំពើពុករលួយពិតជាបង្កឲ្យមានរដ្ឋប្រហារ។ ពេលជោគជ័យអាចនាំមកនូវទ្រព្យផ្ទាល់ខ្លួនដ៏ធំបែបនេះ មនុស្សកាន់តែច្រើនហ៊ានប្រថុយ។

របៀបដែលអ្នកគ្រប់គ្រងការពារខ្លួនពីរដ្ឋប្រហារ

អេដវឺដ លុតវ៉ាក់ (Edward Luttwak) កត់សម្គាល់ថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៨ មក អ្នកគ្រប់គ្រងជាច្រើនបានបង្កើតវិធីការពារពិសេសប្រឆាំងនឹងរដ្ឋប្រហារ ឬហៅថា coup d’état។ រដ្ឋប្រហារគឺការដណ្តើមអំណាចរដ្ឋដោយខុសច្បាប់ ដោយក្រុមតូចមួយ។ មន្ត្រីសន្តិសុខនៅច្រើនជាងមួយប្រទេសបានប្រាប់គាត់ថា សៀវភៅរបស់គាត់ប្រហែលបានជួយពួកគេរៀបចំវិធីការពារទាំងនោះ។

គាត់អះអាងថា ការការពារដ៏សំខាន់បំផុតគឺរក្សាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដាច់ដោយឡែកពីគ្នាច្រើន ដើម្បីកុំឲ្យកម្លាំងណាមួយមាន ការកាន់អាវុធតែម្នាក់ឯង ឬហៅថា monopoly of force គឺពេលកម្លាំងតែមួយគ្រប់គ្រងអាវុធទាំងអស់ ដោយគ្មានកម្លាំងផ្សេងទប់ទល់។ អ្នកគ្រប់គ្រងធម្មតាទុកកងឆ្មាំ «ជាតិ» ឬ «ប្រធានាធិបតី» ដែលខ្លាំងល្មមតទល់នឹងកងទ័ពធម្មតាបាន និងកងការពារវាំងដែលមានអាវុធល្អ ដែលកូនប្រុស ឬក្មួយប្រុសរបស់គាត់ជាមេបញ្ជាការ។ ប្រទេសប្រជាធិបតេយ្យក៏មានកងកម្លាំងដាច់ដោយឡែកដែរ ប៉ុន្តែគេប្រាប់ឲ្យពួកគេធ្វើការជាមួយគ្នា។ ពេលគោលបំណងគឺទប់ស្កាត់រដ្ឋប្រហារ គេមិនលើកទឹកចិត្តឲ្យកងកម្លាំងទាំងនោះទាក់ទងគ្នាទេ។

កូរ៉េខាងត្បូងបង្ហាញពីអ្វីដែលអាចកើតឡើង បើគ្មានការបែងចែកនេះ។ ដើម្បីឲ្យអង្គភាពនានាសហការគ្នាបានល្អជាងមុន ក្នុងការទប់ការវាយប្រហាររបស់កងទាហានពិសេសកូរ៉េខាងជើង សហរដ្ឋអាមេរិកបានជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងត្បូងបញ្ចូលអង្គភាពសន្តិសុខយោធាទាំង ៣ ឲ្យទៅជាតែមួយ។ បញ្ជាការដ្ឋានសន្តិសុខការពារជាតិ (Defense Security Command) តែមួយ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧៧។ ពីរឆ្នាំក្រោយមក ប្រធានាធិបតី ប៉ាក ជុងហ៊ី (Park Chung Hee) ត្រូវគេធ្វើឃាត ហើយប្រធានបញ្ជាការដ្ឋាននោះ គឺ ជុន ឌូហ្វាន (Chun Doo Hwan) បានប្រើកម្លាំងរួមតែមួយនេះដើម្បីដណ្តើមអំណាច។ លុតវ៉ាក់និយាយថា រឿងនេះមិនអាចកើតឡើងបានទេ បើមានអង្គការ ៣ ដែលប្រជែងគ្នា។

ការការពារទី ២ គឺការឃ្លាំមើលកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនឯង ឬហៅថា inward espionage គឺការដាក់ចារបុរសឲ្យតាមដានទាហាន និងប៉ូលិសរបស់ប្រទេសខ្លួនឯង។ រដ្ឋប្រហារត្រូវការឲ្យអ្នករៀបចំនិយាយគ្នាជាមុន ហើយភ្នាក់ងារអាចលួចស្តាប់បាន។ ប៉ុន្តែចារបុរសទាំងនោះ ក៏ជាអ្នកដែលមានឱកាសល្អបំផុត ដើម្បីចូលរួមក្នុងផែនការនោះដែរ។ ដូច្នេះអ្នកគ្រប់គ្រងទុកស្ថាប័នស៊ើបការណ៍ច្រើន ដែលប្រជែងគ្នា ហើយចារបុរសម្នាក់ៗខ្លាចក្រែងអ្នកផ្សេងទៀតបញ្ចេញរឿងរបស់ខ្លួន។ លុតវ៉ាក់និយាយថា ស៊ីរីមានស្ថាប័នបែបនេះ ៥ ហើយ យ៉ាស៊ែរ អារ៉ាហ្វាត់ (Yasser Arafat) បានបង្កើតប្រហែល ១២។

លុតវ៉ាក់ទទួលស្គាល់ថា វិធីនេះមានតម្លៃដែលត្រូវបង់។ ប្រព័ន្ធទាំងនេះចំណាយលុយច្រើន ហើយទុកលុយតិចសម្រាប់ទាក់ទាញការគាំទ្រពីប្រជាជន ដូច្នេះកំហឹងអាចកកកុញបន្តិចម្តងៗ ហើយនាំទៅរកការគាបសង្កត់ និងសូម្បីតែសង្គ្រាមស៊ីវិល។ គាត់និយាយថា នោះជាអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅស៊ីរី ក្រោយឆ្នាំ ២០១១។

ម៉ារ៉ុកឆ្នាំ ១៩៧២ និងរដ្ឋថ្មីដែលខ្សោយ

អេដវឺដ លុតវ៉ាក់ (Edward Luttwak) បានឮថា គេបានយកសៀវភៅរបស់គាត់ទៅប្រើជាការណែនាំ ក្នុងរដ្ឋប្រហារជាច្រើនករណី។ រដ្ឋប្រហារ ឬហៅថា coup d’état គឺការដណ្តើមអំណាចរដ្ឋដោយខុសច្បាប់ ដោយក្រុមតូចមួយ។ ប៉ុន្តែករណីដំបូងបំផុតដែលមានភស្តុតាងច្បាស់ គឺជាការបរាជ័យ។ មូហាម៉ាត់ អូហ្វគៀរ (Mohammad Oufkir) ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិនៃម៉ារ៉ុក និងជាបុរសមានអំណាចបំផុតបន្ទាប់ពីស្តេច ហាសាន់ទី ២ (Hassan II)។ នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៧២ យន្តហោះចម្បាំងរបស់កងទ័ពអាកាស ៤ គ្រឿង ដែលគេថាតាមបញ្ជារបស់អូហ្វគៀរ បានបាញ់ទៅលើយន្តហោះរបស់ស្តេច ពេលវាហោះត្រឡប់មកពីបារាំង។ ប៉ុន្តែបាញ់មិនត្រូវ។ ក្រោយយន្តហោះនោះចុះចត យន្តហោះចម្បាំងបានវាយប្រហារវាម្តងទៀត ធ្វើឲ្យមនុស្ស ៨ នាក់ស្លាប់ និង ៤០ នាក់របួស ប៉ុន្តែស្តេចមិនអីទេ។ ទាហានស្មោះត្រង់បានការពារស្តេច ហើយនាយទាហានឧទ្ទាមរាប់រយនាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន។ គេរកឃើញអូហ្វគៀរស្លាប់ដោយគ្រាប់កាំភ្លើងនៅថ្ងៃនោះ។ នៅលើតុរបស់គាត់ មានសៀវភៅនេះមួយក្បាល ដែលបោះពុម្ពជាភាសាបារាំង ហើយមានស្នាមគូសសម្គាល់ច្រើន។

លុតវ៉ាក់និយាយថា គាត់មិនដែលមានបំណងសរសេរសៀវភៅណែនាំពិតៗ ឲ្យអ្នកអានយកទៅធ្វើតាមដោយខ្លួនឯងទេ។ គោលបំណងពិតរបស់គាត់គឺយល់ពីនយោបាយនៅប្រទេសក្រីក្រ ដែលគេហៅដោយគួរសមថា «កំពុងរីកចម្រើន»។

ក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៦០ អ្នកគិតនៅលោកខាងលិចជាច្រើនរំពឹងថា រដ្ឋថ្មីនៅអាហ្វ្រិក និងអាស៊ីនឹងរីកចម្រើនលឿន។ លុតវ៉ាក់មិនយល់ស្រប ប៉ុន្តែមិនមែនដោយសារភាពក្រីក្រទេ។ រដ្ឋថ្មីខ្លះមានទ្រព្យពីប្រេង ហើយរដ្ឋបាលក៏កើនធំបានយ៉ាងងាយ។ គាត់លើកហេតុផលថា ចំណុចខ្វះខាតដែលនាំឲ្យខូចការ គឺខ្វះសហគមន៍នយោបាយ ឬហៅថា political community ពិតប្រាកដ។ គាត់ប្រៀបវាទៅនឹងគំនិត «ជាតិ» ដែលខុសពី «រដ្ឋ»៖ គឺប្រជាជនដែលមានគោលការណ៍រួមគ្នា ដូចជាការគោរពច្បាប់ ដែលកំណត់ថាអំណាចអាចប្រើបានត្រឹមណា។ មេដឹកនាំថ្មីបានទទួលមរតកកងទ័ព ប៉ូលិស អ្នកប្រមូលពន្ធ និងឯកសារពីអាណានិគម ប៉ុន្តែគ្មានអ្វីក្នុងជីវិតរបស់ប្រជាជនក្នុងស្រុក ដែលអាចទប់របៀបដែលពួកគេប្រើរបស់ទាំងនោះទេ។ ដូច្នេះរដ្ឋមិនមែនខ្សោយពេកទេ គឺគ្មានអ្វីទប់ ហើយខ្លាំងពេក។ បន្ទាប់មក ក៏កើតមានការគ្រប់គ្រងដោយគណបក្សតែមួយ ការស៊ីសំណូក ការគាបសង្កត់ និងរដ្ឋប្រហារជាច្រើន។ គាត់និយាយថា ដល់ឆ្នាំ ២០១៦ អាហ្វ្រិកភាគខាងត្បូងវាលខ្សាច់សាហារ៉ាភាគច្រើន កំពុងឆ្ពោះទៅរកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ហើយសហគមន៍នយោបាយកំពុងបង្កើតឡើង។