Crime and Punishment — Book Summary

A Poor Student Tests a Plan

Crime and Punishment is the story of a young man who kills, and of what that act does to his mind and to the people around him. It begins on a hot evening in July, when Rodion Raskolnikov leaves his tiny rented room in St. Petersburg. He is a handsome former law student who is too poor to continue his studies. He wears rags, he has hardly eaten for two days, and he hides from his landlady because he owes her rent. Poverty has worn him down, yet something else fills his mind. He is walking to the home of a pawnbroker, a woman who lends small sums in exchange for objects people leave with her.

The novel does not yet say what he plans, but his actions show it is something dark. He calls the visit a rehearsal. He tells himself the whole idea is only a fantasy, a plaything. Still, he counts the steps to the house, seven hundred and thirty, and he panics when a drunk man shouts at his worn-out hat, because a hat like that would be remembered.

Inside, Alyona Ivanovna, a sharp-eyed woman of about sixty, gives him very little for his father's silver watch. While she is in the next room, he listens and notes where she keeps her keys. Then he asks, as if by chance, whether her sister is at home. Out on the street he is sick with disgust at himself. He steps into a tavern, drinks a glass of beer, and tells himself that it was all only hunger and nerves.

Marmeladov and His Family

In the tavern, a ragged, drunk man speaks to Raskolnikov. He says his name is Marmeladov and that he is a titular counsellor, a low rank among government clerks. He talks in grand, old-fashioned words and calls himself a pig. He has slept five nights on a hay barge, and the men in the tavern laugh at him.

Marmeladov then tells the story of his home. His wife, Katerina Ivanovna, comes from a good family and went to a fine school. After her first husband died, she was left alone with three small children and no money, so Marmeladov married her. She has weak lungs and coughs blood. She works from morning to night, yet she is proud, short-tempered and sometimes hits the children.

Marmeladov also has a daughter from his first marriage, Sonia, who is Katerina's stepdaughter. One evening, when the children were hungry, Katerina told Sonia that she lived off them and did nothing to help. Sonia put on her cape and went out, and she came back after dark and laid thirty roubles on the table. To feed the family, she had been forced to sell herself to men. Marmeladov explains that she then had to carry a yellow ticket, an official police paper for women in her situation. Because of this, the landlady would not let her stay, and she lives in a rented corner elsewhere. She visits only after dark, and she gives the family what she can.

Marmeladov says he drinks because he feels his guilt even more when he is drunk. He believes that every man needs one place where somebody feels for him.

A Drunkard Asks for Judgment, Not Pity

Five weeks before, Marmeladov tells Raskolnikov, a kind official gave him a government post again. His family treated him like a new man. Katerina cooked a real dinner and put on a clean collar, and for a short time there was hope. Then, five days ago, Marmeladov stole the key to Katerina's box, took the money that was left from his pay, and drank it. His new uniform is gone too, left at a tavern in exchange for old clothes. This morning he even asked Sonia for money, and she gave him her last thirty copecks without a word of blame. He says her silence hurts him more than anger would.

When the tavern keeper mocks him, Marmeladov stands up. He says he does not want pity. He wants to be judged and punished. He then describes how God will call the weak and the ashamed at the end of time. God will forgive them, Marmeladov says, because none of them ever thought they deserved it. The crowd only laughs at him.

Raskolnikov helps him home to a poor room full of noise. Katerina cries out in despair, searches him, finds no money, and drags him by the hair while the frightened children cry. Raskolnikov quietly leaves a few coppers on the window and slips out. On the stairs, he regrets giving them. He laughs bitterly and says that people get used to everything. Then he asks himself a new question: what if people are not really bad at all?

A Letter from Home

The next morning, Raskolnikov wakes in his cramped room. Nastasya, the landlady's servant, tells him that the landlady plans to complain to the police about the unpaid rent. When she asks what he does all day, he answers that he is thinking. He also says that he wants a fortune. Then she hands him a long letter from his mother, Pulcheria Alexandrovna.

The letter is about his sister, Dounia, whose full name is Avdotya Romanovna. Dounia had worked as a governess in the house of Mr. Svidrigailov. She had taken money in advance from him, partly to send her brother sixty roubles. The family had told him that this money came from her savings, which was not true. Svidrigailov pursued her and made her an improper offer. His wife, Marfa Petrovna, found out, blamed Dounia, and spread the story through the town. Later, Svidrigailov handed his wife a letter in which Dounia had refused him, and Marfa Petrovna cleared Dounia's name everywhere.

The letter also says that Dounia has agreed to marry Pyotr Petrovitch Luzhin. He is forty-five, a counsellor with two government posts, and he has money. The mother admits that he seems cold and proud. He also said that he wanted a wife who had known poverty, so that she would feel she owed him. Mother and daughter are coming to St. Petersburg soon, and the mother hopes Luzhin will give Raskolnikov work in his office. She will send what money she can.

Raskolnikov reads with tears on his face. When he finishes, his face is pale and twisted with anger, and he hurries out to walk.

He Forbids the Marriage

As he walks, Raskolnikov decides that the marriage must never happen. He believes Dounia is selling herself to Luzhin to save her mother and brother. In his mind, her choice is no better than Sonia's. He swears that he will not accept the sacrifice. Then he asks himself what right he has to forbid it, since he can give them nothing. The questions are old, but the letter has made them urgent, and he feels he must act at once. The other choice, he cries, is to give up on life and stop wanting anything.

On a boulevard, he notices a very young girl, perhaps fifteen, who is drunk and walking with her dress torn. A well-dressed man is following her, clearly with bad intentions. Raskolnikov shouts at the man and calls him a Svidrigailov. A policeman steps in. Raskolnikov explains the danger and gives twenty copecks for a cab, and the policeman agrees to help.

Then Raskolnikov suddenly changes his mind. He tells the policeman to leave them alone. He thinks about how some people say that a certain "percentage" of girls must be lost every year. The word makes the problem sound calm and scientific. Then he pictures Dounia among them, and he feels wretched. He remembers his old university friend Razumihin, a cheerful, strong and very poor young man who works hard to return to his studies. Raskolnikov decides to visit him.

The Dream of the Horse

While thinking about Razumihin, Raskolnikov catches himself saying that he will go to him "after It." He realizes that "It" is the plan he has been hiding from himself. Horrified, he walks into the islands, drinks a glass of vodka, and falls asleep in the bushes.

He dreams that he is seven years old, walking with his father past a tavern. A drunk peasant named Mikolka forces a thin old mare to pull a cart full of laughing people. When she cannot move it, Mikolka and the crowd beat her to death. The boy runs through the crowd, kisses the dead horse and screams. His father only says that the men are drunk and that it is not their business.

Raskolnikov wakes, shaking, and sees what he has been planning: to kill the old pawnbroker with an axe. He prays and says that he gives up the idea, and for a moment he feels free. But on the way home he crosses the Hay Market, a busy street market, and overhears a dealer and his wife speaking with Lizaveta, Alyona's younger half-sister. Lizaveta agrees to come to them at seven o'clock the next evening. Raskolnikov realizes that the old woman will then be alone. From this moment, he feels that his will has gone and that the matter is decided.

Where the Idea Comes From

Raskolnikov remembers a conversation he overheard in a tavern, six weeks earlier, soon after his first visit to the pawnbroker. A student told an officer that the old woman was cruel and useless, that she beat her sister, and that she would leave her money to a monastery. He said that if someone killed her and used her money to help many people, one death would be weighed against many saved lives. These are the student's words, spoken half in joke. When the officer asked whether he would do it himself, the student said no. Raskolnikov was shaken, because the talk matched his own thoughts.

On the day of the murder, he lies in a daze until after six o'clock. Then he rushes to prepare. He sews a loop inside his coat to hide an axe, and he makes a false pledge, a piece of wood wrapped like a cigarette case. He has long believed that criminals are caught because their reason and will fail at the key moment. He tells himself that his mind will stay clear, because what he plans is "not a crime."

The axe he meant to take from the kitchen is out of reach, because Nastasya is there. Then he sees an axe under a bench in the porter's empty room and takes it. He reaches the house unseen, and he climbs to the fourth floor. His heart pounds as he rings the bell. At last the door opens.

The Murders

Raskolnikov gives the old woman the false pledge. While she turns away to untie it, he strikes her with the axe, and she dies. He takes her keys, a purse from around her neck, and a few valuable things from a box under the bed. Then Lizaveta unexpectedly walks in. She sees her sister's body, and Raskolnikov kills her too. Fear takes hold of him after this second, unplanned death. Horror and disgust at his own act grow stronger by the minute, and he no longer wants to touch anything in the flat.

Afterward he washes the axe and his hands. He then discovers that the outer door has been unlocked the whole time. Two visitors arrive and ring the bell. One is a man named Koch, and the other is a young man who is studying law. They notice that the door is fastened from inside and decide that someone must be at home. While they go downstairs for the porter, Raskolnikov slips out. He hides in an empty flat where painters have been working, and he escapes while the men climb to the fourth floor.

He returns the axe to the porter's room and reaches his own room in a state close to blankness. Throwing himself on the sofa, he lies there with scraps of thought racing through his mind. Part I ends here, with both women dead and Raskolnikov alone with what he has done.

និស្សិតក្រីក្រសាកល្បងផែនការមួយ

ឧក្រិដ្ឋកម្ម និងទណ្ឌកម្ម មានន័យថា បទឧក្រិដ្ឋ និងការដាក់ទោស។ ប្រលោមលោកនេះនិទានអំពីយុវជនម្នាក់ដែលសម្លាប់មនុស្ស និងអំពីផលនៃអំពើនោះទៅលើចិត្តគំនិតរបស់គាត់ និងលើមនុស្សនៅជុំវិញគាត់។ រឿងចាប់ផ្តើមនៅល្ងាចក្តៅមួយក្នុងខែកក្កដា ពេល រ៉ូឌីយ៉ុន រ៉ាស្កូលនីកូវ (Rodion Raskolnikov) ចេញពីបន្ទប់ជួលតូចចង្អៀតរបស់គាត់ នៅក្រុង សាំងពេទឺប៊ឺគ (St Petersburg)។ គាត់ជាអតីតនិស្សិតច្បាប់រូបសង្ហា ប៉ុន្តែក្រពេក រហូតមិនអាចរៀនបន្តបាន។ គាត់ស្លៀកពាក់ខោអាវរហែកៗ ស្ទើរតែគ្មានអ្វីញ៉ាំអស់ពីរថ្ងៃហើយ ហើយគាត់គេចមុខម្ចាស់ផ្ទះជួល ព្រោះជំពាក់ថ្លៃបន្ទប់។ ភាពក្រីក្របានធ្វើឱ្យគាត់អស់កម្លាំង ប៉ុន្តែក្នុងក្បាលគាត់ពេញទៅដោយរឿងមួយផ្សេងទៀត។ គាត់កំពុងដើរទៅផ្ទះរបស់ស្ត្រីម្នាក់ដែលឱ្យខ្ចីលុយដោយយករបស់ធ្វើជាបញ្ចាំ ឬហៅថា pawnbroker។ គេយករបស់មកទុកជាមួយស្ត្រីនោះ ហើយនាងឱ្យគេខ្ចីលុយបន្តិចបន្តួច។ បើគេមិនសងលុយវិញ នាងយករបស់នោះទុក។

ប្រលោមលោកមិនទាន់ប្រាប់ថាគាត់គិតធ្វើអ្វីទេ ប៉ុន្តែទង្វើរបស់គាត់បង្ហាញថា វាជារឿងអាក្រក់គួរឱ្យខ្លាច។ គាត់ហៅដំណើរនេះថាជាការសាកល្បងមុន។ គាត់ប្រាប់ខ្លួនឯងថា គំនិតទាំងមូលនេះគ្រាន់តែជាការស្រមើស្រមៃលេងៗ។ ទោះយ៉ាងនោះក្តី គាត់រាប់ជំហានដែលដើរទៅដល់ផ្ទះនោះ បាន៧៣០ជំហាន។ ហើយពេលបុរសស្រវឹងម្នាក់ស្រែកចំអកពីមួកចាស់រហែករបស់គាត់ គាត់ភ័យស្លន់ស្លោ ព្រោះមួកបែបនេះ អ្នកណាឃើញម្តងក៏ចាំបាន។

នៅក្នុងផ្ទះ អាលីយ៉ូណា អ៊ីវ៉ាណូវណា (Alyona Ivanovna) ជាស្ត្រីភ្នែកមុត អាយុប្រហែល៦០ឆ្នាំ ឱ្យលុយគាត់តិចណាស់ សម្រាប់នាឡិកាប្រាក់របស់ឪពុកគាត់។ ពេលនាងចូលទៅបន្ទប់ក្បែរនោះ គាត់ស្តាប់ ហើយចំណាំកន្លែងដែលនាងទុកកូនសោ។ បន្ទាប់មក គាត់ធ្វើដូចជាសួរលេងៗថា ប្អូនស្រីរបស់នាងនៅផ្ទះឬទេ។ ពេលចេញមកដល់ផ្លូវវិញ គាត់ខ្ពើមខ្លួនឯងខ្លាំងណាស់។ គាត់ចូលហាងស្រាមួយ ផឹកស្រាបៀរមួយកែវ ហើយប្រាប់ខ្លួនឯងថា ទាំងអស់នោះកើតឡើងគ្រាន់តែដោយសារឃ្លាន និងចិត្តតានតឹងប៉ុណ្ណោះ។

ម៉ាម៉េឡាដូវ (Marmeladov) និងគ្រួសាររបស់គាត់

នៅក្នុងហាងស្រា បុរសស្រវឹងម្នាក់ស្លៀកពាក់រហែកៗ ចូលមកនិយាយជាមួយ រ៉ាស្កូលនីកូវ (Raskolnikov)។ គាត់ប្រាប់ថា គាត់ឈ្មោះ ម៉ាម៉េឡាដូវ (Marmeladov) ហើយជាមន្ត្រីរាជការថ្នាក់ទាប ឬហៅថា titular counsellor ដែលជាឋានៈទាបមួយក្នុងចំណោមស្មៀនរាជការ។ គាត់និយាយប្រើពាក្យពេចន៍ធំៗបែបសម័យមុន ហើយហៅខ្លួនឯងថាជាជ្រូក។ គាត់ដេកលើទូកដឹកចំបើងអស់ប្រាំយប់មកហើយ ហើយពួកបុរសក្នុងហាងស្រាសើចចំអកគាត់។

បន្ទាប់មក ម៉ាម៉េឡាដូវ រៀបរាប់ពីរឿងក្នុងផ្ទះរបស់គាត់។ ប្រពន្ធរបស់គាត់ឈ្មោះ កាទេរីណា អ៊ីវ៉ាណូវណា (Katerina Ivanovna) មកពីគ្រួសារល្អ ហើយធ្លាប់រៀននៅសាលាល្អ។ ក្រោយប្តីដំបូងរបស់នាងស្លាប់ នាងនៅម្នាក់ឯងជាមួយកូនតូចៗបីនាក់ ហើយគ្មានលុយសោះ ដូច្នេះ ម៉ាម៉េឡាដូវ ក៏រៀបការជាមួយនាង។ នាងមានសួតខ្សោយ ហើយក្អកចេញឈាម។ នាងធ្វើការពីព្រឹកដល់យប់ ប៉ុន្តែនាងមានអំនួតខ្លួន ឆាប់ខឹង ហើយជួនកាលវាយកូនៗ។

ម៉ាម៉េឡាដូវ ក៏មានកូនស្រីម្នាក់ជាមួយប្រពន្ធមុន ឈ្មោះ សូនីយ៉ា (Sonia)។ សូនីយ៉ា ជាកូនចុងរបស់កាទេរីណា។ ល្ងាចមួយ ពេលកូនៗឃ្លាន កាទេរីណា និយាយដាក់សូនីយ៉ាថា នាងរស់ដោយពឹងលើគ្រួសារ តែមិនជួយអ្វីសោះ។ សូនីយ៉ា ពាក់អាវក្រៅ ហើយចេញទៅ។ នាងត្រឡប់មកវិញក្រោយងងឹត ហើយដាក់លុយរុស្ស៊ី៣០រូប្លិ៍នៅលើតុ។ ដើម្បីចិញ្ចឹមគ្រួសារ នាងបានបង្ខំចិត្តលក់ខ្លួនឱ្យបុរស។ ម៉ាម៉េឡាដូវ ពន្យល់ថា ចាប់ពីពេលនោះ នាងត្រូវកាន់ក្រដាសអនុញ្ញាតពីប៉ូលិស សម្រាប់ស្ត្រីដែលត្រូវបង្ខំចិត្តលក់ខ្លួន។ ដោយសារក្រដាសប៉ូលិសនោះ ម្ចាស់ផ្ទះជួលមិនឱ្យនាងស្នាក់នៅទីនោះទៀតទេ ហើយនាងទៅជួលជ្រុងបន្ទប់មួយនៅកន្លែងផ្សេង។ នាងមកលេងផ្ទះតែក្រោយពេលងងឹត ហើយជួយគ្រួសារតាមតែនាងអាចជួយបាន។

ម៉ាម៉េឡាដូវ និយាយថា គាត់ផឹកស្រា ព្រោះពេលស្រវឹង គាត់កាន់តែមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនមានកំហុស។ គាត់ជឿថា មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវការកន្លែងមួយ ដែលមាននរណាម្នាក់អាណិតស្រឡាញ់ខ្លួន។

មនុស្សប្រមឹកសុំឱ្យគេកាត់ទោស មិនមែនសុំឱ្យអាណិតទេ

ម៉ាម៉េឡាដូវ (Marmeladov) ប្រាប់ រ៉ាស្កូលនីកូវ (Raskolnikov) ថា កាលពីប្រាំសប្តាហ៍មុន មន្ត្រីចិត្តល្អម្នាក់បានឱ្យគាត់ចូលធ្វើការរាជការវិញ។ គ្រួសាររបស់គាត់ក៏ចាត់ទុកគាត់ដូចជាមនុស្សថ្មីម្នាក់។ ប្រពន្ធរបស់គាត់ កាទេរីណា (Katerina) ធ្វើម្ហូបពេលល្ងាចបានយ៉ាងសមរម្យ ហើយពាក់កអាវស្អាតមួយ។ មួយរយៈខ្លី គ្រួសារមានក្តីសង្ឃឹម។ បន្ទាប់មក កាលពីប្រាំថ្ងៃមុន ម៉ាម៉េឡាដូវ លួចកូនសោប្រអប់របស់កាទេរីណា យកលុយដែលនៅសល់ពីប្រាក់ខែរបស់គាត់ ហើយយកទៅផឹកស្រាអស់។ ឯកសណ្ឋានថ្មីរបស់គាត់ក៏បាត់ដែរ ព្រោះគាត់ទុកវានៅហាងស្រា ដើម្បីដូរយកសម្លៀកបំពាក់ចាស់។ ព្រឹកនេះ គាត់ថែមទាំងទៅសុំលុយពីកូនស្រីរបស់គាត់ សូនីយ៉ា (Sonia) ហើយនាងឱ្យកាក់៣០កូប៉េក ដែលជាលុយចុងក្រោយរបស់នាង ដោយមិនបន្ទោសគាត់មួយម៉ាត់។ គាត់និយាយថា ការដែលនាងនៅស្ងៀម ធ្វើឱ្យគាត់ឈឺចាប់ជាងបើនាងខឹងទៅទៀត។

ពេលម្ចាស់ហាងស្រាចំអកគាត់ ម៉ាម៉េឡាដូវ ក្រោកឈរឡើង។ គាត់និយាយថា គាត់មិនចង់ឱ្យគេអាណិតទេ។ គាត់ចង់ឱ្យគេកាត់ទោស និងដាក់ទោសគាត់។ បន្ទាប់មក គាត់រៀបរាប់ថា នៅចុងបញ្ចប់នៃពិភពលោក ព្រះជាម្ចាស់នឹងហៅមនុស្សទន់ខ្សោយ និងមនុស្សដែលអាម៉ាស់មុខឱ្យមក។ ម៉ាម៉េឡាដូវ និយាយថា ព្រះជាម្ចាស់នឹងអភ័យទោសឱ្យពួកគេ ព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេធ្លាប់គិតថា ខ្លួនសមនឹងទទួលការអភ័យទោសនោះឡើយ។ ហ្វូងមនុស្សគ្រាន់តែសើចដាក់គាត់។

រ៉ាស្កូលនីកូវ ជួយនាំគាត់ទៅផ្ទះ ដែលជាបន្ទប់ក្រីក្រមួយពេញដោយសំឡេងអ៊ូអរ។ កាទេរីណា ស្រែកទាំងអស់សង្ឃឹម ស្ទាបរកក្នុងខោអាវប្តី តែរកលុយមិនឃើញ ហើយចាប់សក់គាត់អូស ខណៈកូនៗភ័យខ្លាចនាំគ្នាយំ។ រ៉ាស្កូលនីកូវ ស្ងាត់ៗទុកកាក់ស្ពាន់ពីរបីកាក់នៅលើមាត់បង្អួច ហើយលួចចេញទៅ។ ពេលចុះជណ្តើរ គាត់ស្តាយក្រោយដែលបានឱ្យលុយនោះ។ គាត់សើចយ៉ាងជូរចត់ ហើយនិយាយថា មនុស្សអាចស៊ាំនឹងអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង។ បន្ទាប់មក គាត់សួរខ្លួនឯងនូវសំណួរថ្មីមួយថា ចុះបើតាមពិត មនុស្សមិនអាក្រក់ទាល់តែសោះ?

សំបុត្រពីផ្ទះ

ព្រឹកបន្ទាប់ រ៉ាស្កូលនីកូវ (Raskolnikov) ភ្ញាក់ឡើងក្នុងបន្ទប់តូចចង្អៀតរបស់គាត់។ ណាស្តាស៊ីយ៉ា (Nastasya) ជាអ្នកបម្រើរបស់ម្ចាស់ផ្ទះជួល ប្រាប់គាត់ថា ម្ចាស់ផ្ទះគ្រោងនឹងទៅប្តឹងប៉ូលិស ព្រោះគាត់មិនបង់ថ្លៃបន្ទប់។ ពេលនាងសួរថា គាត់ធ្វើអ្វីពេញមួយថ្ងៃ គាត់ឆ្លើយថា គាត់កំពុងគិត។ គាត់ក៏និយាយថា គាត់ចង់បានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើន។ បន្ទាប់មក នាងហុចសំបុត្រវែងមួយឱ្យគាត់ ដែលម្តាយរបស់គាត់ ពុលខេរីយ៉ា អាឡិចសាន់ដ្រូវណា (Pulcheria Alexandrovna) ផ្ញើមក។

សំបុត្រនោះនិយាយអំពីប្អូនស្រីរបស់គាត់ ឌូនីយ៉ា (Dounia)។ ឈ្មោះពេញរបស់ឌូនីយ៉ា គឺ អាវដុតយ៉ា រ៉ូម៉ាណូវណា (Avdotya Romanovna)។ ឌូនីយ៉ា ធ្លាប់ធ្វើជាគ្រូបង្រៀនកូនក្នុងផ្ទះអ្នកមាន ឬហៅថា governess នៅផ្ទះរបស់លោក ស្វីឌ្រីហ្គៃឡូវ (Svidrigailov)។ គ្រូបែបនេះ គឺជាស្ត្រីដែលរស់នៅក្នុងផ្ទះគ្រួសារអ្នកមាន ដើម្បីបង្រៀន និងមើលថែកូនរបស់គេ។ នាងបានសុំបើកប្រាក់ខែមុនពីលោកស្វីឌ្រីហ្គៃឡូវ ដោយមួយផ្នែកគឺដើម្បីផ្ញើលុយរុស្ស៊ី៦០រូប្លិ៍ ទៅឱ្យបងប្រុសរបស់នាង។ គ្រួសារបានប្រាប់រ៉ាស្កូលនីកូវថា លុយនោះជាប្រាក់សន្សំរបស់នាង តែតាមពិតមិនមែនទេ។ ស្វីឌ្រីហ្គៃឡូវ បានដេញតាមនាង ហើយស្នើរឿងមិនសមរម្យដល់នាង។ ប្រពន្ធរបស់គាត់ ម៉ាហ្វា ពេត្រូវណា (Marfa Petrovna) ដឹងរឿងនេះ ក៏បន្ទោសឌូនីយ៉ា ហើយយករឿងនោះទៅនិយាយប្រាប់គេពាសពេញក្រុង។ ក្រោយមក ស្វីឌ្រីហ្គៃឡូវ ហុចសំបុត្រមួយឱ្យប្រពន្ធមើល គឺសំបុត្រដែលឌូនីយ៉ាសរសេរបដិសេធគាត់។ ពេលនោះ ម៉ាហ្វា ពេត្រូវណា ក៏ដើរប្រាប់គេគ្រប់កន្លែងថា ឌូនីយ៉ាគ្មានកំហុសទេ។

សំបុត្រក៏ប្រាប់ថា ឌូនីយ៉ា បានយល់ព្រមរៀបការជាមួយ ពីយ៉ូទ្រ ពេត្រូវិច លូហ្ស៊ីន (Pyotr Petrovitch Luzhin)។ គាត់អាយុ៤៥ឆ្នាំ ជាមន្ត្រីរាជការ ឬហៅថា counsellor ដែលជាឋានៈមួយក្នុងរាជការ។ គាត់កាន់តំណែងរាជការពីរ ហើយមានលុយ។ ម្តាយទទួលស្គាល់ថា គាត់ហាក់ដូចជាមនុស្សត្រជាក់ និងមានអំនួត។ គាត់ក៏ធ្លាប់និយាយថា គាត់ចង់បានប្រពន្ធដែលធ្លាប់ស្គាល់ភាពក្រីក្រ ដើម្បីឱ្យនាងមានអារម្មណ៍ថាជំពាក់គុណគាត់។ ម្តាយ និងកូនស្រីនឹងមកដល់ក្រុងសាំងពេទឺប៊ឺគក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ ហើយម្តាយសង្ឃឹមថា លូហ្ស៊ីន នឹងឱ្យរ៉ាស្កូលនីកូវធ្វើការនៅការិយាល័យរបស់គាត់។ ម្តាយនឹងផ្ញើលុយមកតាមតែអាចផ្ញើបាន។

រ៉ាស្កូលនីកូវ អានទាំងទឹកភ្នែកហូរ។ ពេលអានចប់ មុខគាត់ស្លេកស្លាំង ហើយរួញក្រញ៉ូវដោយកំហឹង រួចគាត់ប្រញាប់ចេញទៅដើរ។

គាត់ហាមមិនឱ្យប្អូនស្រីរៀបការ

ពេលដើរ រ៉ាស្កូលនីកូវ (Raskolnikov) សម្រេចចិត្តថា ការរៀបការនេះមិនត្រូវកើតឡើងដាច់ខាត។ គាត់ជឿថា ប្អូនស្រីរបស់គាត់ ឌូនីយ៉ា (Dounia) កំពុងលក់ខ្លួនឱ្យ លូហ្ស៊ីន (Luzhin) ដើម្បីសង្គ្រោះម្តាយ និងបងប្រុសរបស់នាង។ ក្នុងគំនិតរបស់គាត់ ជម្រើសរបស់នាងមិនប្រសើរជាងជម្រើសរបស់ សូនីយ៉ា (Sonia) ដែលបង្ខំចិត្តលក់ខ្លួនដើម្បីចិញ្ចឹមគ្រួសារនោះទេ។ គាត់ស្បថថា គាត់មិនព្រមទទួលការលះបង់បែបនេះទេ។ បន្ទាប់មក គាត់សួរខ្លួនឯងថា គាត់មានសិទ្ធិអ្វីទៅហាមគេ បើគាត់គ្មានអ្វីឱ្យពួកគេសោះ។ សំណួរទាំងនេះ គាត់ធ្លាប់គិតយូរមកហើយ ប៉ុន្តែសំបុត្រនោះធ្វើឱ្យវាក្លាយជារឿងបន្ទាន់ ហើយគាត់មានអារម្មណ៍ថា ត្រូវតែធ្វើអ្វីមួយភ្លាម។ គាត់ស្រែកថា ផ្លូវមួយទៀតគឺចុះចាញ់ជីវិត ហើយឈប់ប្រាថ្នាអ្វីទាំងអស់។

នៅលើមហាវិថីមួយ គាត់ឃើញក្មេងស្រីតូចម្នាក់ អាយុប្រហែល១៥ឆ្នាំ ស្រវឹង ហើយដើរទាំងសម្លៀកបំពាក់រហែក។ បុរសស្លៀកពាក់ល្អម្នាក់កំពុងដើរតាមនាង ច្បាស់ជាមានចេតនាអាក្រក់។ រ៉ាស្កូលនីកូវ ស្រែកដាក់បុរសនោះ ហើយហៅគាត់ថាជាមនុស្សអាក្រក់ដូច ស្វីឌ្រីហ្គៃឡូវ (Svidrigailov) ដែលដេញតាមក្មេងស្រី។ ប៉ូលិសម្នាក់ចូលមកឃាត់។ រ៉ាស្កូលនីកូវ ពន្យល់ពីគ្រោះថ្នាក់ដែលក្មេងស្រីនោះកំពុងជួប ហើយឱ្យកាក់២០កូប៉េក ដើម្បីជួលរទេះសេះ។ ប៉ូលិសក៏យល់ព្រមជួយ។

ប៉ុន្តែភ្លាមនោះ រ៉ាស្កូលនីកូវ ស្រាប់តែប្តូរចិត្ត។ គាត់ប្រាប់ប៉ូលិសថា កុំរវល់នឹងពួកគេ។ គាត់គិតដល់ពាក្យដែលមនុស្សខ្លះនិយាយថា រាល់ឆ្នាំ ត្រូវតែមានក្មេងស្រីមួយចំនួន "ជាភាគរយ" ធ្លាក់ខ្លួនខូចអនាគត ហើយត្រូវបង្ខំចិត្តលក់ខ្លួន។ ពាក្យ "ភាគរយ" ធ្វើឱ្យបញ្ហានេះស្តាប់ទៅដូចជារឿងធម្មតា ដូចជាការគណនាបែបវិទ្យាសាស្ត្រ។ បន្ទាប់មក គាត់ស្រមៃឃើញ ឌូនីយ៉ា នៅក្នុងចំណោមក្មេងស្រីទាំងនោះ ហើយគាត់មានអារម្មណ៍វេទនាខ្លាំង។ គាត់នឹកឃើញមិត្តចាស់នៅសាកលវិទ្យាល័យ គឺ រ៉ាហ្ស៊ូមីខិន (Razumihin) ជាយុវជនរីករាយ រឹងមាំ និងក្រខ្លាំង ដែលខំធ្វើការដើម្បីត្រឡប់ទៅរៀនវិញ។ រ៉ាស្កូលនីកូវ សម្រេចចិត្តទៅជួបគាត់។

សុបិនអំពីសេះ

ពេលកំពុងគិតដល់ រ៉ាហ្ស៊ូមីខិន (Razumihin) រ៉ាស្កូលនីកូវ (Raskolnikov) ស្រាប់តែដឹងខ្លួនថា គាត់កំពុងនិយាយថានឹងទៅរកមិត្តនោះ "ក្រោយរឿងនោះ"។ គាត់យល់ថា "រឿងនោះ" គឺជាផែនការដែលគាត់លាក់សូម្បីតែពីខ្លួនឯង។ គាត់ភ័យរន្ធត់ ដើរចូលទៅតំបន់កោះនៅជាយក្រុង ផឹកស្រាវ៉ូដកាមួយកែវ ហើយដេកលក់នៅក្នុងគុម្ពោតព្រៃ។

គាត់សុបិនឃើញថា គាត់អាយុប្រាំពីរឆ្នាំ កំពុងដើរជាមួយឪពុកកាត់មុខហាងស្រាមួយ។ កសិករស្រវឹងម្នាក់ឈ្មោះ មីកូលកា (Mikolka) បង្ខំសេះញីចាស់ស្គមមួយ ឱ្យអូសរទេះដែលពេញដោយមនុស្សកំពុងសើច។ ពេលសេះអូសមិនរួច មីកូលកា និងហ្វូងមនុស្សនាំគ្នាវាយវារហូតដល់ស្លាប់។ ក្មេងប្រុសនោះរត់កាត់ហ្វូងមនុស្ស ថើបសេះដែលស្លាប់ ហើយស្រែកយំ។ ឪពុកគ្រាន់តែនិយាយថា បុរសទាំងនោះស្រវឹង ហើយនេះមិនមែនជារឿងរបស់ឪពុកកូនទេ។

រ៉ាស្កូលនីកូវ ភ្ញាក់ឡើងទាំងញ័រខ្លួន ហើយទើបឃើញច្បាស់នូវអ្វីដែលគាត់កំពុងគ្រោងធ្វើ គឺយកពូថៅទៅសម្លាប់ស្ត្រីចំណាស់ដែលឱ្យខ្ចីលុយដោយយករបស់ធ្វើជាបញ្ចាំនោះ។ គាត់អធិស្ឋាន ហើយនិយាយថា គាត់បោះបង់គំនិតនេះហើយ ហើយមួយភ្លែត គាត់មានអារម្មណ៍ថារួចខ្លួន។ ប៉ុន្តែតាមផ្លូវទៅផ្ទះ គាត់ដើរកាត់ ផ្សារចំបើង (Hay Market) ដែលជាផ្សារតាមដងផ្លូវដ៏អ៊ូអរ ហើយឮឈ្មួញម្នាក់ និងប្រពន្ធរបស់គាត់កំពុងនិយាយជាមួយ លីហ្សាវ៉េតា (Lizaveta)។ លីហ្សាវ៉េតា ជាប្អូនស្រីរបស់ អាលីយ៉ូណា (Alyona) ស្ត្រីចំណាស់ដែលឱ្យខ្ចីលុយនោះ ហើយពួកនាងមានឪពុក ឬម្តាយដូចគ្នាតែម្ខាង។ លីហ្សាវ៉េតា យល់ព្រមទៅផ្ទះពួកគេនៅម៉ោងប្រាំពីរល្ងាចថ្ងៃស្អែក។ រ៉ាស្កូលនីកូវ ដឹងភ្លាមថា នៅម៉ោងនោះ ស្ត្រីចំណាស់នឹងនៅផ្ទះម្នាក់ឯង។ ចាប់ពីពេលនោះមក គាត់មានអារម្មណ៍ថា គាត់លែងមានកម្លាំងចិត្តទប់ខ្លួនទៀតហើយ ហើយរឿងនេះដូចជាបានកំណត់រួចហើយ។

គំនិតនេះមកពីណា

រ៉ាស្កូលនីកូវ (Raskolnikov) នឹកឃើញការសន្ទនាមួយ ដែលគាត់ឮនៅហាងស្រាកាលពីប្រាំមួយសប្តាហ៍មុន ភ្លាមៗក្រោយពេលគាត់ទៅផ្ទះស្ត្រីដែលឱ្យខ្ចីលុយដោយយករបស់ធ្វើជាបញ្ចាំជាលើកដំបូង។ និស្សិតម្នាក់ប្រាប់មន្ត្រីទាហានម្នាក់ថា ស្ត្រីចំណាស់នោះឃោរឃៅ និងគ្មានប្រយោជន៍ នាងវាយប្អូនស្រីរបស់នាង ហើយនាងនឹងធ្វើមរតកទុកលុយរបស់នាងឱ្យវត្តអារាមរបស់គ្រិស្តសាសនា។ និស្សិតនោះនិយាយថា បើមាននរណាម្នាក់សម្លាប់នាង ហើយយកលុយរបស់នាងទៅជួយមនុស្សជាច្រើន នោះគេអាចយកការស្លាប់របស់មនុស្សម្នាក់ ទៅថ្លឹងនឹងជីវិតមនុស្សជាច្រើនដែលបានសង្គ្រោះ។ ទាំងនេះជាពាក្យរបស់និស្សិតនោះ ដែលនិយាយពាក់កណ្តាលលេង ពាក់កណ្តាលពិត។ ពេលមន្ត្រីទាហានសួរថា តើគាត់នឹងសម្លាប់ស្ត្រីនោះដោយខ្លួនឯងឬទេ និស្សិតនោះឆ្លើយថា ទេ។ រ៉ាស្កូលនីកូវ ញ័ររន្ធត់ ព្រោះការសន្ទនានោះដូចគំនិតរបស់គាត់ផ្ទាល់។

នៅថ្ងៃដែលគាត់ទៅសម្លាប់ គាត់ដេកស្រឹងស្រាំងរហូតដល់ក្រោយម៉ោងប្រាំមួយ។ បន្ទាប់មក គាត់ប្រញាប់រៀបចំខ្លួន។ គាត់ដេររង្វង់ក្រណាត់មួយនៅខាងក្នុងអាវធំ សម្រាប់ព្យួរលាក់ពូថៅ ហើយធ្វើរបស់បញ្ចាំក្លែងក្លាយមួយ គឺដុំឈើដែលគាត់រុំឱ្យមើលទៅដូចប្រអប់បារី។ គាត់ជឿយូរមកហើយថា ឧក្រិដ្ឋជនត្រូវគេចាប់បាន ព្រោះនៅពេលសំខាន់បំផុត ពួកគេលែងគិតបានច្បាស់ ហើយបាត់កម្លាំងចិត្ត។ គាត់ប្រាប់ខ្លួនឯងថា ចិត្តគំនិតរបស់គាត់នឹងនៅភ្លឺច្បាស់ ព្រោះអ្វីដែលគាត់គ្រោងធ្វើ "មិនមែនជាឧក្រិដ្ឋកម្មទេ"។

ពូថៅនៅផ្ទះបាយ ដែលគាត់គ្រោងយកនោះ គាត់យកមិនបានទេ ព្រោះអ្នកបម្រើ ណាស្តាស៊ីយ៉ា (Nastasya) កំពុងនៅទីនោះ។ បន្ទាប់មក គាត់ឃើញពូថៅមួយនៅក្រោមកៅអីវែង ក្នុងបន្ទប់របស់អ្នកយាមអគារដែលគ្មាននរណានៅ ហើយគាត់យកវាទៅ។ គាត់ទៅដល់អគារនោះដោយគ្មាននរណាឃើញ ហើយឡើងទៅជាន់ទីបួន។ បេះដូងគាត់លោតញាប់ ពេលគាត់ចុចកណ្តឹង។ ទីបំផុត ទ្វារក៏បើក។

ការសម្លាប់

រ៉ាស្កូលនីកូវ (Raskolnikov) ហុចរបស់បញ្ចាំក្លែងក្លាយឱ្យស្ត្រីចំណាស់។ ពេលនាងបែរខ្នងដើម្បីស្រាយវា គាត់យកពូថៅវាយនាង ហើយនាងស្លាប់។ គាត់យកកូនសោរបស់នាង កាបូបលុយដែលនាងព្យួរនៅក និងរបស់មានតម្លៃពីរបីមុខពីប្រអប់ក្រោមគ្រែ។ ស្រាប់តែ លីហ្សាវ៉េតា (Lizaveta) ដើរចូលមកដោយមិននឹកស្មានដល់។ នាងឃើញសាកសពបងស្រីរបស់នាង ហើយ រ៉ាស្កូលនីកូវ ក៏សម្លាប់នាងដែរ។ ក្រោយការសម្លាប់លើកទីពីរ ដែលគាត់មិនបានគ្រោងទុកនេះ គាត់ចាប់ផ្តើមភ័យខ្លាចខ្លាំង។ គាត់កាន់តែរន្ធត់ និងខ្ពើមនឹងអំពើរបស់ខ្លួនឡើងៗ មួយនាទីម្តងៗ ហើយគាត់លែងចង់ប៉ះអ្វីនៅក្នុងបន្ទប់នោះទៀតទេ។

ក្រោយមក គាត់លាងពូថៅ និងដៃរបស់គាត់។ ពេលនោះ ទើបគាត់ដឹងថា ទ្វារខាងក្រៅមិនបានចាក់សោតាំងពីដើមមក។ ភ្ញៀវពីរនាក់មកដល់ ហើយចុចកណ្តឹង។ ម្នាក់ជាបុរសឈ្មោះ កុខ (Koch) ហើយម្នាក់ទៀតជាយុវជនដែលកំពុងរៀនច្បាប់។ ពួកគេឃើញថា ទ្វារត្រូវបានខ្ទាស់ពីខាងក្នុង ក៏គិតថា ច្បាស់ជាមានមនុស្សនៅក្នុងផ្ទះ។ ពេលពួកគេចុះទៅហៅអ្នកយាមអគារ រ៉ាស្កូលនីកូវ លួចចេញពីបន្ទប់។ គាត់លាក់ខ្លួននៅក្នុងបន្ទប់ទទេមួយ ដែលជាងលាបថ្នាំកំពុងធ្វើការ ហើយគាត់រត់គេចចេញ ខណៈពួកបុរសទាំងនោះឡើងទៅជាន់ទីបួន។

គាត់យកពូថៅទៅទុកវិញក្នុងបន្ទប់អ្នកយាមអគារ ហើយទៅដល់បន្ទប់របស់ខ្លួនក្នុងសភាពស្ទើរតែគិតអ្វីមិនចេញ។ គាត់ផ្តួលខ្លួនលើសាឡុង ហើយដេកនៅទីនោះ ខណៈគំនិតដាច់ៗជាច្រើនរត់ចុះឡើងក្នុងក្បាល។ ភាគទីមួយបញ្ចប់ត្រឹមនេះ ដោយស្ត្រីទាំងពីរបានស្លាប់ ហើយ រ៉ាស្កូលនីកូវ នៅម្នាក់ឯងជាមួយអំពើដែលគាត់បានធ្វើ។