The Enchiridion — Book Summary

Sort what is yours from what is not

The Enchiridion is a collection of 52 short numbered sections of advice by Epictetus. It opens with one sorting rule. In section 1, Epictetus divides things into two kinds. Some things are in a person's control: their opinions, choices to act, wishes, dislikes and, in short, their own doing. Other things are not: the body, property, reputation and positions of power.

Epictetus says the first kind is free by nature and cannot be blocked. The second kind is weak and belongs to others. Treating it as one's own leads to frustration, complaint and blaming both gods and people. A person who claims only what is truly theirs, he promises, will never be forced or harmed. The promise depends on sorting correctly.

He also gives a test. An appearance is the way something first strikes the mind. Epictetus says to tell each harsh appearance, "You are but an appearance," then ask whether it is in a person's control. If not, it is nothing to them. Section 2 adds that dreading sickness, death or poverty makes a person miserable. Epictetus says to avoid only what goes against the right use of one's own choices. For now, he adds, a beginner should hold back desire completely, since wanting outside things brings disappointment.

Opinions, not events, disturb people

Sections 3 and 4 teach two small exercises. In section 3, Epictetus says to name the general kind of each thing a person loves. A favourite cup is just one of many ceramic cups, so its breaking need not upset its owner. Remembering that a child or wife is human helps a person stay calm if one of them dies. In section 4, he says to picture an activity before starting it. A public bath brings splashing, pushing, rude words and theft. Someone who goes to bathe and also to keep the mind in line with nature will not let these troubles spoil that second aim.

Section 5 gives the idea behind these exercises. What upsets people, Epictetus says, is not events but their opinions about events. Death is not terrible, he argues, or Socrates would have found it so. The terror lies in the opinion. So an upset person should blame their own opinions, not other people. Epictetus names three stages: an untrained person blames others, a beginner blames himself, and a fully trained person blames neither others nor himself.

បែងចែកអ្វីដែលជារបស់ខ្លួន និងអ្វីដែលមិនមែន

សៀវភៅ អេនគីរីឌីយ៉ុន (The Enchiridion) គឺជាបណ្តុំដំបូន្មានរបស់ អេពីកទីតុស (Epictetus) ដែលមាន ៥២ ផ្នែកខ្លីៗ ហើយផ្នែកនីមួយៗមានលេខរៀង។ សៀវភៅនេះចាប់ផ្តើមដោយច្បាប់បែងចែកមួយ។ ក្នុងផ្នែកទី ១ អេពីកទីតុសបែងចែករបស់ទាំងអស់ជាពីរប្រភេទ។ ប្រភេទទីមួយគឺអ្វីដែលស្ថិតក្នុងអំណាចរបស់ខ្លួន ឬហៅថា in a person's control។ នេះគឺអ្វីដែលមនុស្សម្នាក់អាចសម្រេចដោយខ្លួនឯង ដូចជាគំនិតយល់ឃើញ ការជ្រើសរើសធ្វើ បំណងប្រាថ្នា អ្វីដែលខ្លួនមិនចូលចិត្ត ហើយសរុបមក គឺអ្វីៗដែលជាអំពើរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។ ប្រភេទទីពីរគឺអ្វីដែលមិនស្ថិតក្នុងអំណាចរបស់ខ្លួន ដូចជារាងកាយ ទ្រព្យសម្បត្តិ កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងតំណែងមានអំណាច។

អេពីកទីតុសនិយាយថា ប្រភេទទីមួយមានសេរីភាពតាមធម្មជាតិ ហើយគ្មានអ្វីអាចរារាំងបាន។ ប្រភេទទីពីរខ្សោយ ហើយជារបស់អ្នកដទៃ។ បើចាត់ទុករបស់ប្រភេទនេះជារបស់ខ្លួន មនុស្សនឹងខកចិត្ត ត្អូញត្អែរ ហើយបន្ទោសទាំងព្រះទាំងឡាយ ទាំងមនុស្ស។ គាត់សន្យាថា អ្នកដែលទាមទារតែអ្វីដែលពិតជារបស់ខ្លួន នឹងមិនដែលត្រូវគេបង្ខំ ឬធ្វើឱ្យខូចខាតឡើយ។ ការសន្យានេះអាស្រ័យលើការបែងចែកឱ្យត្រូវ។

គាត់ក៏ផ្តល់វិធីពិនិត្យមួយដែរ។ អ្វីដែលលេចឡើងក្នុងចិត្ត ឬហៅថា appearance គឺរបៀបដែលរឿងមួយប៉ះចិត្តមនុស្សជាលើកដំបូង។ ពេលមានអ្វីមួយលេចឡើងក្នុងចិត្ត ហើយធ្វើឱ្យពិបាកចិត្ត អេពីកទីតុសប្រាប់ឱ្យនិយាយទៅកាន់វាថា «ឯងគ្រាន់តែជាអ្វីដែលលេចឡើងក្នុងចិត្តប៉ុណ្ណោះ» រួចសួរថា តើវាស្ថិតក្នុងអំណាចរបស់ខ្លួនឬទេ។ បើមិនស្ថិតទេ វាមិនមានអ្វីទាក់ទងនឹងខ្លួនឡើយ។ ផ្នែកទី ២ បន្ថែមថា ការភ័យខ្លាចជំងឺ សេចក្តីស្លាប់ ឬភាពក្រីក្រ ធ្វើឱ្យមនុស្សវេទនា។ អេពីកទីតុសនិយាយថា មនុស្សគួរជៀសវាងតែអ្វីដែលផ្ទុយនឹងការប្រើការជ្រើសរើសរបស់ខ្លួនឱ្យត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ។ គាត់បន្ថែមថា សម្រាប់ពេលនេះ អ្នកទើបចាប់ផ្តើមគួរទប់ចំណង់ទាំងស្រុងសិន ព្រោះការចង់បានរបស់ខាងក្រៅ នាំឱ្យខកចិត្ត។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យមនុស្សរំខានចិត្ត គឺគំនិតយល់ឃើញ មិនមែនរឿងដែលកើតឡើងទេ

ផ្នែកទី ៣ និងទី ៤ បង្រៀនលំហាត់តូចៗពីរ។ ក្នុងផ្នែកទី ៣ អេពីកទីតុស (Epictetus) ប្រាប់ឱ្យនិយាយប្រាប់ខ្លួនឯងថា របស់នីមួយៗដែលខ្លួនស្រលាញ់ ជារបស់ប្រភេទអ្វីជាទូទៅ។ ពែងដែលខ្លួនចូលចិត្ត គ្រាន់តែជាពែងដីដុតមួយក្នុងចំណោមពែងជាច្រើន ដូច្នេះពេលវាបែក ម្ចាស់មិនចាំបាច់ពិបាកចិត្តឡើយ។ ការចាំថា កូន ឬប្រពន្ធក៏ជាមនុស្សដែរ ជួយឱ្យមនុស្សរក្សាចិត្តស្ងប់បាន បើម្នាក់ណាក្នុងចំណោមពួកគេស្លាប់។ ក្នុងផ្នែកទី ៤ គាត់ប្រាប់ឱ្យស្រមៃមើលសកម្មភាពមួយ មុនចាប់ផ្តើមធ្វើ។ នៅកន្លែងងូតទឹកសាធារណៈ តែងមានគេបាចទឹក ច្រានរុញគ្នា និយាយពាក្យទ្រគោះ និងលួចរបស់។ ពាក្យថា ស្របតាមធម្មជាតិ ឬហៅថា in line with nature មានន័យថា គិត និងធ្វើតាមអ្វីដែលធម្មជាតិរំពឹងពីមនុស្ស។ អ្នកដែលទៅងូតទឹក ហើយមានគោលបំណងទីពីរ គឺរក្សាចិត្តឱ្យស្របតាមធម្មជាតិផង នឹងមិនបណ្តោយឱ្យបញ្ហាទាំងនេះបំផ្លាញគោលបំណងទីពីរនោះឡើយ។

ផ្នែកទី ៥ ពន្យល់ពីគំនិតដែលជាមូលដ្ឋានរបស់លំហាត់ទាំងនេះ។ គំនិតយល់ឃើញ គឺអ្វីដែលមនុស្សគិតថាពិត ឬថាល្អ ឬអាក្រក់ អំពីរឿងមួយ។ អេពីកទីតុសនិយាយថា អ្វីដែលធ្វើឱ្យមនុស្សរំខានចិត្ត មិនមែនជារឿងដែលកើតឡើងទេ តែជាគំនិតយល់ឃើញរបស់គេអំពីរឿងនោះ។ គាត់ប្រកែកថា សេចក្តីស្លាប់មិនគួរឱ្យខ្លាចទេ បើមិនដូច្នោះ សូក្រាត (Socrates) ក៏នឹងយល់ឃើញថាគួរឱ្យខ្លាចដែរ។ ការភ័យខ្លាចកើតចេញពីគំនិតយល់ឃើញនោះឯង។ ដូច្នេះ អ្នកដែលកំពុងរំខានចិត្ត គួរបន្ទោសគំនិតយល់ឃើញរបស់ខ្លួន មិនមែនបន្ទោសអ្នកដទៃឡើយ។ អេពីកទីតុសរៀបរាប់ដំណាក់កាលបី៖ អ្នកមិនទាន់បានហ្វឹកហាត់បន្ទោសអ្នកដទៃ អ្នកទើបចាប់ផ្តើមបន្ទោសខ្លួនឯង ហើយអ្នកដែលហ្វឹកហាត់ពេញលេញមិនបន្ទោសទាំងអ្នកដទៃ ទាំងខ្លួនឯងឡើយ។