KamSophyFirst They Killed My Father — Book Summary
សង្ខេបសៀវភៅ «មុនដំបូងខ្មែរក្រហមសម្លាប់ប៉ារបស់ខ្ញុំ៖ ការចងចាំរបស់កូនស្រីខ្មែរម្នាក់»
What is First They Killed My Father about?
This memoir follows Loung Ung from the day the Khmer Rouge empty Phnom Penh in April 1975, when she is five and her middle-class family is forced onto the road, through hunger, forced labor, and the loss of her father, sister, mother and youngest sister. It is told from a child's point of view and marks what she saw, what she imagined and what she retells from others, showing how rules such as hiding the family's past, trusting no one and surrendering anything soldiers ask for were learned in order to survive. It follows her through a children's camp that trains child soldiers and foster families, then out through Vietnam by boat to a Thai refugee camp, and ends with how hatred, guilt and silence shaped her life in America.
សៀវភៅ «មុនដំបូងខ្មែរក្រហមសម្លាប់ប៉ារបស់ខ្ញុំ៖ ការចងចាំរបស់កូនស្រីខ្មែរម្នាក់» និយាយអំពីអ្វី?
សៀវភៅអនុស្សាវរីយ៍នេះ រៀបរាប់ពីជីវិតរបស់លួង អ៊ុង (Loung Ung) ចាប់ពីថ្ងៃដែលខ្មែរក្រហមបង្ខំប្រជាជនឱ្យចាកចេញពីភ្នំពេញ នៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។ ពេលនោះ នាងមានអាយុ ៥ ឆ្នាំ ហើយគ្រួសារមានជីវភាពមធ្យមរបស់នាងត្រូវគេបង្ខំឱ្យចេញទៅតាមផ្លូវ។ បន្ទាប់មក នាងឆ្លងកាត់ភាពអត់ឃ្លាន ការងារដោយបង្ខំ និងការបាត់បង់ឪពុក បងស្រីច្បង ម្ដាយ និងប្អូនស្រីពៅ។ រឿងនេះនិទានតាមការមើលឃើញរបស់ក្មេងម្នាក់ ហើយបញ្ជាក់ច្បាស់ថា អ្វីខ្លះនាងបានឃើញផ្ទាល់ អ្វីខ្លះនាងស្រមៃ និងអ្វីខ្លះនាងរៀបរាប់តាមសម្ដីអ្នកដទៃ។ សៀវភៅបង្ហាញថា ដើម្បីរស់រានមានជីវិត គេត្រូវរៀនច្បាប់ដូចជា លាក់អតីតកាលរបស់គ្រួសារ កុំទុកចិត្តនរណាម្នាក់ និងប្រគល់អ្វីៗដែលទាហានសុំ។ ក្រោយមក នាងទៅនៅជំរុំកុមារដែលហ្វឹកហាត់កុមារទាហាន និងនៅជាមួយគ្រួសារចិញ្ចឹមផ្សេងៗ រួចនាងចេញតាមប្រទេសវៀតណាម ដោយជិះទូកទៅដល់ជំរុំជនភៀសខ្លួនមួយនៅប្រទេសថៃ។ ចុងបញ្ចប់ សៀវភៅនិយាយពីរបៀបដែលការស្អប់ អារម្មណ៍ថាខ្លួនមានកំហុស និងការនៅស្ងៀមមិននិយាយ បានជះឥទ្ធិពលលើជីវិតរបស់នាងនៅអាមេរិក។
What you'll learn: 28 chapters
- Phnom Penhភ្នំពេញ
- The Ung Family១. គ្រួសារអ៊ុង (Ung)
- Takeover២. ខ្មែរក្រហមចូលកាន់កាប់ទីក្រុង
- Evacuation៣. ការជម្លៀសចេញពីភ្នំពេញ
- Seven-Day Walk៤. ដំណើរដើរថ្មើរជើង ៧ ថ្ងៃ
- Krang Truop៥. ភូមិក្រាំងត្រប់ (Krang Truop)
- Waiting Station៦. ចំណតរង់ចាំឡាន
- Anlungthmor៧. ភូមិអន្លង់ថ្ម (Anlungthmor)
- Ro Leap៨. ភូមិរលាប (Ro Leap)
- Labor Camps៩. ជំរុំការងារ
- New Year’s១០. ថ្ងៃចូលឆ្នាំក្នុងភាពអត់ឃ្លាន
- Keav១១. បងស្រីកែវ (Keav)
- Pa១២. ប៉ា
- Ma’s Little Monkey១៣. គីម (Kim) «ស្វាតូច» របស់ម៉ាក់
- Leaving Home១៤. ចាកចេញពីផ្ទះ
- Child Soldiers១៥. កុមារទាហាន
- Gold For Chicken១៦. ប្ដូរមាសយកមាន់
- The Last Gathering១៧. ការជួបជុំគ្រួសារលើកចុងក្រោយ
- The Walls Crumble១៨. ពេលចិត្តលែងទប់ទ្រាំបាន
- The Youn Invasion១៩. «យួន» ចូលលុកលុយ
- The First Foster Family២០. គ្រួសារចិញ្ចឹមទីមួយ
- Flying Bullets២១. ក្រោមគ្រាប់កាំភ្លើង
- Khmer Rouge Attack២២. ខ្មែរក្រហមវាយប្រហារ
- The Execution២៣. ការប្រហារជីវិត
- Back to Bat Deng២៤. ត្រឡប់ទៅភូមិបាត់ដឹង (Bat Deng)
- From Cambodia to Vietnam២៥. ពីកម្ពុជាទៅវៀតណាម
- Lam Sing Refugee Camp២៦. ជំរុំជនភៀសខ្លួនឡាំស៊ីង (Lam Sing)
- Epilogueផ្នែកបញ្ចប់៖ ជីវិតនៅអាមេរិក និងការត្រឡប់មកស្រុកវិញ
Free preview: Phnom Penh
A Noisy Morning in April 1975
The book opens in April 1975 in Phnom Penh, the capital of Cambodia. Loung Ung is five years old. She remembers a busy city that wakes early. Shops open, food sellers push their carts, and children kick balls on the pavement. Her family lives in a third-floor apartment and owns two cars and a truck.
One morning, Loung Ung sits in a noodle shop with her mother, Ma, and her father, Pa. She cannot sit still and keeps swinging her legs. Ma wants a quiet, graceful daughter. She praises Princess Monineath as a model of good manners and says Loung Ung stomps like a thirsty cow. Ma also complains that her daughter asks too many questions and plays too roughly. She reminds Pa of a chicken fight on a relative's farm, which left a scar on the girl's face. Another time, Loung Ung asked a frog-leg seller so many questions that he pushed his cart away.
Pa Defends His Daughter
Pa takes Loung Ung's side. He tells Ma that these troubles are signs of cleverness and strength, and that most people cannot see cleverness in a child. Loung Ung believes everything he says and adores him. She describes him as a kind man who helps others because he has not forgotten being poor. Pa was once a monk. He left the monastery to marry Ma. Her parents refused the match because he was poor and dark-skinned, so the couple ran away together.
Loung Ung also tells of Pa's big mistake. He once lost his house and all his money in one card game. Ma threatened to leave him, so he never gambled again, and cards are now banned at home.
Adults often call Loung Ung "ugly" while listing her lovely features. Ma explains the custom. Cambodians do not praise a child openly, because jealous spirits might hear and take the child away.
អានសាកល្បង៖ ភ្នំពេញ
ព្រឹកដ៏អ៊ូអរមួយក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥
សៀវភៅចាប់ផ្ដើមនៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥ នៅភ្នំពេញ ដែលជារាជធានីរបស់កម្ពុជា។ ពេលនោះ លួង អ៊ុង (Loung Ung) មានអាយុ ៥ ឆ្នាំ។ នាងចាំថា ទីក្រុងនេះមមាញឹក ហើយមនុស្សម្នាក្រោកពីព្រលឹម។ ហាងនានាបើកទ្វារ អ្នកលក់ម្ហូបរុញរទេះលក់ ហើយក្មេងៗទាត់បាល់លើចិញ្ចើមផ្លូវ។ គ្រួសាររបស់នាងរស់នៅក្នុងផ្ទះល្វែងជាន់ទី៣ ហើយមានឡាន ២ គ្រឿង និងឡានដឹកទំនិញ ១ គ្រឿង។
ព្រឹកមួយ លួង អ៊ុង អង្គុយក្នុងហាងគុយទាវជាមួយម៉ាក់ និងប៉ា។ នាងអង្គុយមិនស្ងៀម ហើយចេះតែយោលជើងទៅមក។ ម៉ាក់ចង់បានកូនស្រីដែលស្ងប់ស្ងៀម និងមានកិរិយាទន់ភ្លន់។ គាត់សរសើរព្រះនាងមុនិនាថ (Monineath) ថាជាគំរូនៃកិរិយាមារយាទល្អ ហើយនិយាយថា លួង អ៊ុង ដើរជាន់ដីគាំងៗ ដូចគោស្រេកទឹក។ ម៉ាក់ក៏រអ៊ូថា កូនស្រីសួរច្រើនពេក ហើយលេងរពិសពេក។ គាត់រំលឹកប៉ាអំពីការឈ្លោះជាមួយមាន់នៅចម្ការរបស់សាច់ញាតិ ដែលបន្សល់ស្នាមនៅលើមុខកូនស្រី។ មានពេលមួយទៀត លួង អ៊ុង សួរអ្នកលក់ភ្លៅកង្កែបច្រើនពេក រហូតដល់គាត់រុញរទេះចេញទៅ។
ប៉ាការពារកូនស្រី
ប៉ាឈរខាងលួង អ៊ុង (Loung Ung)។ គាត់ប្រាប់ម៉ាក់ថា រឿងទាំងនេះជាសញ្ញាថាកូនឆ្លាត និងរឹងមាំ ហើយមនុស្សភាគច្រើនមើលមិនឃើញថាក្មេងម្នាក់ឆ្លាតទេ។ លួង អ៊ុង ជឿគ្រប់ពាក្យដែលប៉ានិយាយ ហើយស្រឡាញ់គាត់ខ្លាំងណាស់។ នាងរៀបរាប់ថា ប៉ាជាមនុស្សចិត្តល្អ ដែលជួយអ្នកដទៃ ព្រោះគាត់មិនភ្លេចថាខ្លួនធ្លាប់ក្រ។ ប៉ាធ្លាប់បួសជាព្រះសង្ឃ។ គាត់សឹកពីវត្ត ដើម្បីរៀបការជាមួយម៉ាក់។ ឪពុកម្ដាយរបស់ម៉ាក់មិនព្រមឱ្យរៀបការ ព្រោះប៉ាក្រ ហើយស្បែកខ្មៅ ដូច្នេះអ្នកទាំងពីរក៏នាំគ្នារត់ចោលផ្ទះ។
លួង អ៊ុង ក៏រៀបរាប់អំពីកំហុសធំរបស់ប៉ាដែរ។ មានម្ដងនោះ គាត់លេងបៀតែមួយលើក ហើយចាញ់អស់ទាំងផ្ទះ និងលុយទាំងអស់។ ម៉ាក់គំរាមថានឹងចាកចេញពីគាត់ ដូច្នេះគាត់មិនដែលលេងល្បែងទៀតទេ ហើយឥឡូវនេះ ហាមមានបៀនៅក្នុងផ្ទះ។
មនុស្សធំតែងហៅលួង អ៊ុង ថា «អាក្រក់» ទាំងកំពុងរៀបរាប់ពីចំណុចស្អាតៗរបស់នាង។ ម៉ាក់ពន្យល់ពីទំនៀមទម្លាប់នេះថា ប្រជាជនខ្មែរមិនសរសើរកូនក្មេងដោយចំហទេ ព្រោះវិញ្ញាណដែលច្រណែនអាចឮ ហើយយកក្មេងនោះទៅបាត់។