KamSophyStay Alive, My Son — Book Summary
សង្ខេបសៀវភៅ «កូនអើយ ត្រូវតែរស់ឱ្យបាន»
What is Stay Alive, My Son about?
This is a first-person survivor's account of the Khmer Rouge takeover of Cambodia, told by Pin Yathay, an engineer who is forced out of Phnom Penh on 17 April 1975 and loses much of his family to forced labour, starvation and disease over the next two years. He shows how the regime ruled through Angkar, the divide between Ancient People and New People, informers, self-criticism meetings and "hot education", and he asks why educated, comfortable people like himself ignored the warnings. His own choices, such as hiding dollars, forging passes, acting deaf and mute and leaving his sick son in a hospital, lead to a jungle escape to Thailand in June 1977 and to questions about justice and guilt.
សៀវភៅ «កូនអើយ ត្រូវតែរស់ឱ្យបាន» និយាយអំពីអ្វី?
សៀវភៅនេះជារឿងដែលអ្នករួចជីវិតម្នាក់ រៀបរាប់ដោយខ្លួនឯង អំពីពេលដែលខ្មែរក្រហមចូលកាន់កាប់កម្ពុជា។ អ្នកនិទានគឺ ពិន យ៉ាថៃ (Pin Yathay) ជាវិស្វករម្នាក់ដែលត្រូវគេបង្ខំឱ្យចាកចេញពីភ្នំពេញ នៅថ្ងៃទី ១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥។ ក្នុងរយៈពេល ២ ឆ្នាំបន្ទាប់ គាត់បាត់បង់សមាជិកគ្រួសារជាច្រើន ដោយសារការងារបង្ខំ ការអត់អាហារ និងជំងឺ។ គាត់បង្ហាញពីរបៀបដែលរបបនេះគ្រប់គ្រងមនុស្ស តាមរយៈអង្គការ ឬហៅថា Angkar ដែលជាពាក្យខ្មែរក្រហមប្រើហៅក្រុមដឹកនាំរបស់ខ្លួន។ របបនេះក៏គ្រប់គ្រងតាមរយៈការបែងចែករវាងប្រជាជនចាស់ ឬហៅថា Ancient People គឺអ្នកភូមិដែលរស់នៅក្នុងតំបន់ខ្មែរក្រហមស្រាប់ និងប្រជាជនថ្មី ឬហៅថា New People គឺអ្នកក្រុងដែលត្រូវគេជម្លៀសទៅរស់នៅជនបទ ព្រមទាំងតាមរយៈអ្នកស៊ើបការណ៍ ការប្រជុំរិះគន់ខ្លួនឯង និង «ការអប់រំក្តៅ»។ គាត់ក៏សួរថា ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សមានការសិក្សា និងរស់នៅស្រួលដូចខ្លួនគាត់ មិនអើពើនឹងការព្រមាន។ ជម្រើសរបស់គាត់ផ្ទាល់ ដូចជាការលាក់ដុល្លារ ការក្លែងលិខិតអនុញ្ញាត ការធ្វើថ្លង់ធ្វើគ និងការទុកកូនប្រុសដែលឈឺនៅមន្ទីរពេទ្យ បាននាំឱ្យគាត់រត់គេចតាមព្រៃទៅដល់ប្រទេសថៃ ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៧៧ ហើយក៏នាំឱ្យមានសំណួរអំពីយុត្តិធម៌ និងកំហុស។
What you'll learn: 14 chapters
- Forewordសេចក្តីផ្តើម
- Revolution១. បដិវត្តន៍ចូលដល់ភ្នំពេញ
- Evacuation២. ការជម្លៀសចេញពីទីក្រុង
- The Liberated Zones៣. ក្នុងតំបន់រំដោះ
- The Beginning of ‘Purification’៤. ការចាប់ផ្តើម «សម្អាតខ្លួន»
- The Ghost Town៥. ភ្នំពេញស្ងាត់ឈឹង គ្មានមនុស្ស
- The Jungle of the Dying៦. ជំរុំក្នុងព្រៃ ដែលមនុស្សស្លាប់រាល់ថ្ងៃ
- The Scourge of Angkar៧. ទុក្ខវេទនាក្រោមអំណាចអង្គការ
- Escape from Don Ey៨. រត់ចេញពីភូមិដូនអី (Don Ey)
- Feeding the Fire of Enmity៩. ភាពឃោរឃៅដែលធ្វើឱ្យការស្អប់កាន់តែខ្លាំង
- Into the Forest១០. រត់ចូលព្រៃ
- Alone១១. តែម្នាក់ឯង
- Freedom១២. រួចខ្លួនដល់សេរីភាព
- Epilogueសេចក្តីបញ្ចប់៖ ក្រោយពេលរួចខ្លួន
Free preview: Foreword
A country turned into a nightmare
Pin Yathay says that the Khmer Rouge revolution turned the Cambodia of his childhood into a nightmare. In his view, the revolution saw enemies everywhere and set out to destroy people, family life, learning, faith and even love.
He believes it mostly succeeded. Cities, money, schools and the arts were condemned. Millions of people were driven from their homes, made to do hard labour, starved or killed. In his words, the whole country became "one vast concentration camp".
Why Pin Yathay wrote this book
In just two years, Pin Yathay lost seventeen members of his family and more friends than he can count. He wrote the book to keep their memory alive. He wants his family's pain to stand for what happened to millions.
Pin Yathay warns that fanatics can turn fine ideas like justice and equality into cruel rule. The result, he says, is an "equality of misery", where everyone suffers alike. He prays that history will not repeat itself, and hopes the book can help prevent such horrors.
អានសាកល្បង៖ សេចក្តីផ្តើម
ប្រទេសមួយដែលក្លាយជាសុបិនអាក្រក់
ពិន យ៉ាថៃ (Pin Yathay) និយាយថា បដិវត្តន៍របស់ខ្មែរក្រហមបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាដែលគាត់ធ្លាប់ស្គាល់ពីកុមារភាព ក្លាយជាសុបិនអាក្រក់។ តាមទស្សនៈរបស់គាត់ បដិវត្តន៍នេះមើលឃើញខ្មាំងសត្រូវនៅគ្រប់ទីកន្លែង ហើយមានគោលដៅបំផ្លាញមនុស្ស ជីវិតគ្រួសារ ការរៀនសូត្រ ជំនឿសាសនា និងសូម្បីតែសេចក្តីស្រឡាញ់។
គាត់ជឿថា បដិវត្តន៍នេះសម្រេចគោលដៅនោះបានភាគច្រើន។ ទីក្រុង លុយ សាលារៀន និងសិល្បៈ ត្រូវគេថ្កោលទោសថាអាក្រក់។ មនុស្សរាប់លាននាក់ត្រូវគេបណ្តេញចេញពីផ្ទះ ត្រូវគេបង្ខំឱ្យធ្វើការងារធ្ងន់ ត្រូវគេបង្អត់អាហារ ឬត្រូវគេសម្លាប់។ តាមពាក្យរបស់គាត់ ប្រទេសទាំងមូលបានក្លាយជា «ជំរុំឃុំឃាំងដ៏ធំមួយ»។
ហេតុអ្វីបានជាពិន យ៉ាថៃ (Pin Yathay) សរសេរសៀវភៅនេះ
ក្នុងរយៈពេលតែ ២ ឆ្នាំ ពិន យ៉ាថៃ (Pin Yathay) បានបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារ ១៧ នាក់ និងមិត្តភក្តិច្រើនរាប់មិនអស់។ គាត់សរសេរសៀវភៅនេះ ដើម្បីរក្សាការចងចាំពីពួកគេ។ គាត់ចង់ឱ្យការឈឺចាប់របស់គ្រួសារគាត់ ជាតំណាងឱ្យអ្វីដែលបានកើតឡើងចំពោះមនុស្សរាប់លាននាក់។
ពិន យ៉ាថៃ ព្រមានថា មនុស្សដែលជឿជ្រុលហួសហេតុ អាចបំប្លែងគំនិតល្អៗ ដូចជាយុត្តិធម៌ និងសមភាព ឱ្យទៅជាការគ្រប់គ្រងដ៏ឃោរឃៅ។ គាត់ថា លទ្ធផលគឺ «សមភាពក្នុងទុក្ខវេទនា» ដែលគ្រប់គ្នារងទុក្ខដូចៗគ្នា។ គាត់បួងសួងថា កុំឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រនេះកើតឡើងម្តងទៀត ហើយសង្ឃឹមថាសៀវភៅនេះអាចជួយការពារ កុំឱ្យរឿងដ៏គួរឱ្យរន្ធត់បែបនេះកើតឡើងទៀត។