The Communist Manifesto — Book Summary

The 1872 Verdict: Principles Stay, Details Age

The Manifesto began as a job given to Marx and Engels. The Communist League was an international association of workers, and it had to stay secret at that time. At a meeting in London in November 1847, the League asked the two men to write a full statement of its ideas and its plans. The text went to a printer in London a few weeks before the February Revolution of 1848 in France. After that it was printed again and again. By 1872 it had appeared in at least twelve German editions, and also in English, French, Polish, Russian and Danish.

In June 1872, Marx and Engels wrote a short preface for a new German edition. They looked back over twenty-five years and gave a mixed verdict. The general principles of the Manifesto, they said, are still "on the whole, as correct today as ever." But the Manifesto itself says that using its principles always depends on the conditions of the time. So the authors put little weight on the list of measures at the end of the second section. That passage, they say, would be worded very differently today.

Three things had made some details out of date. Industry had grown enormously. The working class had built bigger and better organisations. And there was new experience, above all from the Paris Commune, where workers held political power for two whole months for the first time. The Commune proved one thing above all, according to Marx and Engels. The working class cannot simply take over the ready-made machinery of the state and use it for its own aims. They also admit that the section on other socialist writers stops at 1847. The section on opposition parties is still right in principle, they say, but out of date in practice, because most of those parties had disappeared.

Even so, they chose not to rewrite anything. The Manifesto, they say, had become a historical document, and they had no right to change it.

Russia and the United States in 1882

Marx and Engels write in 1882 that the first Russian edition of the Manifesto, translated by Bakunin, came out in the 1860s. Western readers then saw it only as a literary curiosity. That view, they say, was no longer possible.

They point to a gap in the 1847 text. Its last section lists the opposition parties of many countries, but Russia and the United States are missing. At that time, Marx and Engels explain, Russia was the last great reserve force of European reaction, which means the forces that fight change. The United States took in the extra workers who left Europe. Both countries sent raw materials to Europe and bought its factory goods. So both helped to hold up the old European order.

By 1882, they argue, this had turned around. Immigrants helped North America grow huge farms, and their competition was shaking European landowners, large and small. The United States was also starting to use its industrial resources on a scale that would soon end the industrial lead of Western Europe, above all England. At home, small farmers were losing to giant farms, and a large working class was forming. Russia, in 1848 and 1849, had helped European rulers and middle classes to hold back workers who were just starting to wake up. Now, Marx and Engels say, it stood at the front of revolutionary action in Europe.

Then they ask a question about the Russian village community, the obshchina. In Russia, more than half the land was still owned in common by the peasants. Could this old form of shared land ownership, though badly weakened, move straight to Communist ownership? Or must it first break up, as it did in the West? Their answer is conditional. If a Russian revolution becomes the signal for a workers' revolution in the West, so that the two support each other, then the village land system could be a starting point for Communist development.

Engels Alone: The Basic Thought

Marx had died before the German edition of 1883, so Engels had to sign its preface alone. He said that there could now be even less thought of changing the Manifesto. Instead he felt it necessary to state again, clearly, the idea at its centre. He had said it many times before, but now he wanted it printed in front of the Manifesto itself.

Engels sets out this idea step by step. In every age, the way people produce and exchange goods, and the shape of society that follows from it, is the base for that age's politics and ideas. Since the end of the earliest shared ownership of land, history has been a history of class struggles. These are fights between those who are exploited and those who exploit, and between those who are ruled and those who rule. Now, he says, the struggle has reached a point where the working class, called the proletariat, cannot free itself from the class that rules over it, the bourgeoisie, unless it also frees all of society from exploitation, oppression and class struggles.

Engels says plainly that this basic thought belongs "solely and exclusively to Marx." He repeats the point in his 1888 preface, where he adds his own opinion. He believes that the idea will do for history what Darwin's theory did for biology. He explains that both men had been moving toward it for some years before 1845, and that his own book on the condition of the working class in England shows how far he had come alone. But when he met Marx again in Brussels in the spring of 1845, Marx had already worked it out, in terms almost as clear as those Engels uses in 1888.

Why They Chose the Name Communist

In his 1888 preface, Engels explains why the book was called a Communist Manifesto and not a Socialist one. In 1847, he says, the word "Socialist" meant two kinds of people. The first were followers of Utopian systems, which were plans for a perfect society: the Owenites in England and the Fourierists in France. By 1847 both had shrunk to small sects that were slowly dying out. The second were many people with cure-all fixes, who claimed they could mend social wrongs with small patches that would not harm capital and profit. Both groups stood outside the working-class movement. Both looked for support to the "educated" classes, not to working people.

The word "Communist" belonged to another group. It was used by the part of the working class that believed political revolutions were not enough and that society needed a complete change. Engels admits that this early Communism was rough, instinctive and often crude. Still, he says, it was strong enough to produce two Utopian systems: Cabet's in France and Weitling's in Germany.

So in 1847, Engels says, socialism was a middle-class movement, and Communism was a working-class movement. On the European continent, socialism was respectable, while Communism was the opposite. Marx and Engels already held that setting workers free had to be, in their words, "the act of the working class itself." For that reason, they had no doubt about which name to take. Engels adds that they have never given it up.

Defeat, Silence and the International

Engels tells the next part of the Manifesto's story in 1888 and again in 1890. In June 1848, workers in Paris rose up and were beaten. Engels calls this the first great battle between the working class and the bourgeoisie. After it, he says, the working-class cause was pushed to the back. The fight for power went on among the propertied classes only, and independent workers' movements were hunted down. The Prussian police found the Central Board of the Communist League in Cologne. Its members were arrested, held for eighteen months, and tried from October 4 to November 12, 1852. Seven of them were sentenced to between three and six years in a fortress. The remaining members then dissolved the League, and the Manifesto seemed doomed to be forgotten.

The working class later recovered, and on September 28, 1864 the International Working Men's Association was founded. Its aim was to join the fighting workers of Europe and America into one body. But it could not simply announce the Manifesto's principles. Its programme had to be broad enough for English trade unions, for the Proudhonists, who followed Proudhon in France, Belgium, Italy and Spain, and for the Lassalleans, who followed Lassalle in Germany. Marx wrote a programme that all sides accepted.

His plan, Engels explains, was to trust the workers' own growth in understanding. Working together and arguing together would teach them, and defeats would teach them even more than wins, by showing how weak their favourite cure-alls were. Engels says Marx was right. When the International broke up in 1874, the workers were quite different from what they had been in 1864. The followers of Proudhon and Lassalle were dying out. Even the very conservative English trade unions changed. In 1887, at their congress in Swansea, their chairman could say in their name that "Continental Socialism has lost its terrors for us." Engels adds that by then Continental Socialism was almost entirely the theory of the Manifesto.

Eight Hours, May First and Many Languages

Engels wrote his 1890 preface on May 1, 1890. He recalls the call that ends the Manifesto, "Working men of all countries, unite!" Forty-two years earlier, he says, few voices answered it. The International lived only nine years, yet he argues that the union of workers it began is stronger than ever. His proof is that very day. Workers in Europe and America, he writes, were showing their strength together for one aim: a standard eight-hour working day set by law. The Geneva Congress of the International had asked for this in 1866, and the Paris Workers' Congress asked again in 1889. A note in the edition adds that the Paris congress also called on workers everywhere to celebrate May First every year as the international festival of the working class. Engels hopes the sight will show the capitalists and landlords of all countries that workers are truly united. He ends with a wish that Marx were still beside him to see it.

In the same preface Engels also follows the Manifesto's travels. It appeared in many languages. He calls Samuel Moore's English translation of 1888 the authentic one, and says the two of them went through it together before it was printed. He criticises some American translations as inaccurate and a Danish one as incomplete. To a large extent, he says, the history of the Manifesto mirrors the history of the modern working-class movement. In 1892 he adds an idea: the number of copies in circulation in a language shows, with fair accuracy, how far large industry has grown in that country. He says the new Polish edition showed real progress in Polish industry.

Nations First: Poland, Italy and 1848

Two last prefaces, to Polish readers in 1892 and Italian readers in 1893, turn to nations. Engels argues that the nations of Europe, and their workers, can only work together if each nation is fully in charge of its own affairs. He looks back at the Revolution of 1848. Workers built the barricades and died on them, he says, but in Italy, Germany and Austria they only raised the bourgeoisie to power. Only the Paris workers meant to overthrow bourgeois rule. Even there, France was not yet ready for a new kind of society, so in the end the capitalist class gained the fruits of the revolution.

Still, Engels argues, 1848 was not in vain. Bourgeois rule cannot work without national independence. So the revolution had to bring unity and self-rule to Italy, Germany and Hungary, and Poland would follow. Engels calls Louis Bonaparte and Bismarck the "testamentary executors" of 1848. The phrase comes from Marx: like people who carry out a dead person's will, the men who crushed the revolution ended up carrying out some of its aims. Poland, Engels says, had done more for the revolution since 1792 than all three, yet it was left alone and beaten in 1863 by a Russian force ten times larger. He argues that the nobles could not win Poland's independence back, and that the bourgeoisie does not much care about it. In his view only the young Polish working class can win it and keep it, and the workers of the rest of Europe need it just as much as the Poles do.

The 1848 revolution was not a socialist revolution, Engels says, but it prepared the ground. Over forty-five years, the growth of large industry created a large, concentrated and powerful working class. In the Manifesto's words, the bourgeoisie had raised its own "grave-diggers." Engels notes that joint action by Italian, Hungarian, German, Polish and Russian workers would have been unthinkable before 1848. He ends with Italy, the first capitalist nation, which gave the world Dante, the poet who closed the Middle Ages and opened modern times. He asks whether Italy will now give a "new Dante" for the working-class age.

ការវាយតម្លៃឆ្នាំ ១៨៧២៖ គោលការណ៍នៅត្រឹមត្រូវ តែព័ត៌មានលម្អិតខ្លះហួសសម័យ

«សេចក្តីប្រកាស» (Manifesto) កើតឡើងពីការងារមួយដែលគេប្រគល់ឱ្យ ម៉ាក្ស (Marx) និង អង់គែលស៍ (Engels)។ សម្ព័ន្ធកុម្មុយនិស្ត (Communist League) ជាសមាគមអន្តរជាតិរបស់កម្មករ ហើយនៅពេលនោះ វាត្រូវតែធ្វើសកម្មភាពដោយសម្ងាត់។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំមួយនៅឡុងដ៍ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៨៤៧ សម្ព័ន្ធបានសុំឱ្យបុរសទាំងពីរនាក់នេះ សរសេរសេចក្តីថ្លែងការណ៍ពេញលេញអំពីគំនិត និងផែនការរបស់សម្ព័ន្ធ។ អត្ថបទត្រូវបានផ្ញើទៅរោងពុម្ពមួយនៅឡុងដ៍ ប៉ុន្មានសប្តាហ៍មុនបដិវត្តន៍ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៨៤៨ នៅបារាំង។ បន្ទាប់មក វាត្រូវបានបោះពុម្ពម្តងហើយម្តងទៀត។ ដល់ឆ្នាំ ១៨៧២ វាមានការបោះពុម្ពជាភាសាអាល្លឺម៉ង់យ៉ាងតិច ១២ ដង ហើយក៏មានជាភាសាអង់គ្លេស បារាំង ប៉ូឡូញ រុស្ស៊ី និងដាណឺម៉ាក ផងដែរ។

ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨៧២ ម៉ាក្ស និងអង់គែលស៍ បានសរសេរបុព្វកថាខ្លីមួយសម្រាប់ការបោះពុម្ពថ្មីជាភាសាអាល្លឺម៉ង់។ ពួកគាត់ក្រឡេកមើលទៅ ២៥ ឆ្នាំកន្លងមក ហើយវាយតម្លៃសៀវភៅនេះថា មានចំណុចខ្លះនៅត្រឹមត្រូវ និងចំណុចខ្លះហួសសម័យ។ ពួកគាត់និយាយថា គោលការណ៍ទូទៅនៃសេចក្តីប្រកាសនេះ «ជារួម នៅតែត្រឹមត្រូវនៅថ្ងៃនេះ ដូចពីមុនដែរ»។ ប៉ុន្តែសេចក្តីប្រកាសខ្លួនឯងបាននិយាយថា ការយកគោលការណ៍ទៅប្រើ តែងតែអាស្រ័យលើស្ថានភាពនៃសម័យនោះៗ។ ដូច្នេះ អ្នកនិពន្ធទាំងពីរមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ប៉ុន្មានទេ ចំពោះបញ្ជីវិធានការនៅចុងផ្នែកទីពីរ។ ពួកគាត់និយាយថា បើសរសេរវគ្គនោះនៅថ្ងៃនេះ គេនឹងសរសេរវាខុសពីមុនច្រើនណាស់។

មានបីរឿងដែលធ្វើឱ្យព័ត៌មានលម្អិតខ្លះហួសសម័យ។ ឧស្សាហកម្មបានរីកធំធេងខ្លាំង។ វណ្ណៈកម្មករបានបង្កើតអង្គការធំជាង និងល្អជាងមុន។ ហើយមានបទពិសោធន៍ថ្មី ជាពិសេសពីសហគមន៍ប៉ារីស (Paris Commune) ដែលជាលើកដំបូង កម្មករបានកាន់អំណាចនយោបាយអស់រយៈពេល ២ ខែពេញ។ តាមម៉ាក្ស និងអង់គែលស៍ សហគមន៍ប៉ារីសបានបង្ហាញរឿងមួយច្បាស់ជាងគេ គឺវណ្ណៈកម្មករមិនអាចគ្រាន់តែចាប់យកឧបករណ៍គ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋដែលមានស្រាប់ ហើយយកទៅប្រើសម្រាប់គោលដៅរបស់ខ្លួនបានឡើយ។ ពួកគាត់ក៏ទទួលស្គាល់ថា ផ្នែកដែលនិយាយអំពីអ្នកនិពន្ធសង្គមនិយមដទៃទៀត ឈប់ត្រឹមឆ្នាំ ១៨៤៧។ ពួកគាត់និយាយថា ផ្នែកអំពីគណបក្សប្រឆាំង នៅតែត្រឹមត្រូវតាមគោលការណ៍ តែហួសសម័យក្នុងការអនុវត្ត ព្រោះគណបក្សទាំងនោះភាគច្រើនបានរលាយបាត់ទៅហើយ។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ពួកគាត់សម្រេចចិត្តមិនសរសេរអ្វីឡើងវិញទេ។ ពួកគាត់និយាយថា សេចក្តីប្រកាសបានក្លាយជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយពួកគាត់គ្មានសិទ្ធិផ្លាស់ប្តូរវាឡើយ។

រុស្ស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ ១៨៨២

ម៉ាក្ស (Marx) និងអង់គែលស៍ (Engels) សរសេរក្នុងឆ្នាំ ១៨៨២ ថា ការបោះពុម្ពជាភាសារុស្ស៊ីលើកដំបូងនៃសេចក្តីប្រកាស ដែលបាគូនីន (Bakunin) ជាអ្នកបកប្រែ បានចេញផ្សាយក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៨៦០។ នៅពេលនោះ អ្នកអាននៅប្រទេសខាងលិចមើលឃើញវា គ្រាន់តែជារបស់ចម្លែកក្នុងវិស័យសំណេរប៉ុណ្ណោះ។ ពួកគាត់និយាយថា ឥឡូវនេះ គេលែងអាចមើលវាបែបនោះទៀតហើយ។

ពួកគាត់ចង្អុលបង្ហាញចំណុចខ្វះខាតមួយក្នុងអត្ថបទឆ្នាំ ១៨៤៧។ ផ្នែកចុងក្រោយរបស់វារៀបរាប់ពីគណបក្សប្រឆាំងនៃប្រទេសជាច្រើន តែមិនមានរុស្ស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិកទេ។ ម៉ាក្ស និងអង់គែលស៍ពន្យល់ថា នៅពេលនោះ រុស្ស៊ីជាកម្លាំងបម្រុងធំចុងក្រោយ របស់ពួកប្រឆាំងការផ្លាស់ប្តូរ ឬហៅថា reaction នៅអឺរ៉ុប។ ពាក្យនេះសំដៅលើកម្លាំងដែលតស៊ូទប់ស្កាត់ការផ្លាស់ប្តូរ។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានទទួលកម្មករលើសចំនួន ដែលចាកចេញពីអឺរ៉ុប។ ប្រទេសទាំងពីរបានផ្ញើវត្ថុធាតុដើមទៅអឺរ៉ុប ហើយទិញទំនិញពីរោងចក្ររបស់អឺរ៉ុប។ ដូច្នេះ ប្រទេសទាំងពីរបានជួយទ្រទ្រង់របបចាស់របស់អឺរ៉ុប។

ពួកគាត់អះអាងថា ដល់ឆ្នាំ ១៨៨២ ស្ថានភាពនេះបានប្រែក្រឡាប់។ អ្នកចំណាកស្រុកបានជួយឱ្យអាមេរិកខាងជើងមានកសិដ្ឋានធំៗសម្បើម ហើយការប្រកួតប្រជែងរបស់ពួកគេកំពុងធ្វើឱ្យម្ចាស់ដីអឺរ៉ុប ទាំងធំទាំងតូច រង្គើ។ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏កំពុងចាប់ផ្តើមប្រើធនធានឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួនយ៉ាងទូលំទូលាយ រហូតដល់នឹងឆាប់បញ្ចប់ភាពឈានមុខផ្នែកឧស្សាហកម្មរបស់អឺរ៉ុបខាងលិច ជាពិសេសអង់គ្លេស។ នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកខ្លួនឯង កសិករតូចៗកំពុងចាញ់កសិដ្ឋានយក្ស ហើយវណ្ណៈកម្មករធំមួយកំពុងកកើតឡើង។ ចំណែករុស្ស៊ីវិញ ក្នុងឆ្នាំ ១៨៤៨ និង ១៨៤៩ បានជួយអ្នកគ្រប់គ្រង និងវណ្ណៈកណ្តាលនៅអឺរ៉ុប ឱ្យទប់ស្កាត់កម្មករដែលទើបតែចាប់ផ្តើមដឹងខ្លួនអំពីស្ថានភាពរបស់ខ្លួន។ ម៉ាក្ស និងអង់គែលស៍និយាយថា ឥឡូវនេះ រុស្ស៊ីបែរជាស្ថិតនៅជួរមុខនៃសកម្មភាពបដិវត្តន៍ក្នុងអឺរ៉ុបទៅវិញ។

បន្ទាប់មក ពួកគាត់សួរសំណួរមួយអំពីសហគមន៍ភូមិរុស្ស៊ី ឬហៅថា obshchina។ នៅរុស្ស៊ី ដីច្រើនជាងពាក់កណ្តាល នៅតែជាកម្មសិទ្ធិរួមរបស់កសិករ។ តើទម្រង់ចាស់នៃការជាម្ចាស់ដីរួមគ្នានេះ ទោះបីចុះខ្សោយខ្លាំងក៏ដោយ អាចផ្លាស់ទៅជាកម្មសិទ្ធិរួមបែបកុម្មុយនិស្តដោយផ្ទាល់បានដែរឬទេ? ឬវាត្រូវតែបែកខ្ញែកជាមុនសិន ដូចដែលបានកើតឡើងនៅប្រទេសខាងលិច? ចម្លើយរបស់ពួកគាត់មានលក្ខខណ្ឌ។ ប្រសិនបើបដិវត្តន៍នៅរុស្ស៊ី ក្លាយជាសញ្ញាឱ្យមានបដិវត្តន៍របស់វណ្ណៈកម្មករនៅប្រទេសខាងលិច ហើយបដិវត្តន៍ទាំងពីរគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក នោះប្រព័ន្ធដីរួមរបស់ភូមិ អាចជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការអភិវឌ្ឍបែបកុម្មុយនិស្ត។

អង់គែលស៍ (Engels) សរសេរតែម្នាក់ឯង៖ គំនិតគ្រឹះ

ម៉ាក្ស (Marx) បានទទួលមរណភាពមុនការបោះពុម្ពជាភាសាអាល្លឺម៉ង់ឆ្នាំ ១៨៨៣ ដូច្នេះអង់គែលស៍ (Engels) ត្រូវចុះហត្ថលេខាលើបុព្វកថារបស់ការបោះពុម្ពនោះតែម្នាក់ឯង។ គាត់និយាយថា ឥឡូវនេះ គេកាន់តែមិនអាចគិតដល់ការកែប្រែសេចក្តីប្រកាសទៀតទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ គាត់យល់ថាចាំបាច់ត្រូវរំឭកឡើងវិញឱ្យច្បាស់ អំពីគំនិតដែលជាស្នូលរបស់វា។ គាត់ធ្លាប់និយាយរឿងនេះច្រើនដងមកហើយ តែឥឡូវគាត់ចង់ឱ្យវាត្រូវបានបោះពុម្ពនៅខាងមុខសេចក្តីប្រកាសផ្ទាល់តែម្តង។

អង់គែលស៍រៀបរាប់គំនិតនេះមួយជំហានម្តងៗ។ ក្នុងសម័យនីមួយៗ របៀបដែលមនុស្សផលិត និងដោះដូរទំនិញ ព្រមទាំងទម្រង់សង្គមដែលកើតចេញពីរបៀបនោះ គឺជាមូលដ្ឋាននៃនយោបាយ និងគំនិតរបស់សម័យនោះ។ តាំងពីការជាម្ចាស់ដីរួមគ្នាដំបូងបំផុតបានបញ្ចប់ ប្រវត្តិសាស្ត្រគឺជាប្រវត្តិនៃការតស៊ូរវាងវណ្ណៈ ឬហៅថា class struggle។ ការតស៊ូទាំងនេះ គឺជាការប្រយុទ្ធគ្នារវាងអ្នកត្រូវគេកេងប្រវ័ញ្ច និងអ្នកកេងប្រវ័ញ្ច ព្រមទាំងរវាងអ្នកត្រូវគេគ្រប់គ្រង និងអ្នកគ្រប់គ្រង។ គាត់និយាយថា ឥឡូវនេះ ការតស៊ូបានមកដល់ចំណុចមួយ ដែលវណ្ណៈកម្មករ ឬហៅថា proletariat មិនអាចរំដោះខ្លួនពីវណ្ណៈដែលគ្រប់គ្រងលើខ្លួន គឺវណ្ណៈនាយទុន ឬហៅថា bourgeoisie បានឡើយ លុះត្រាតែវាក៏រំដោះសង្គមទាំងមូលពីការកេងប្រវ័ញ្ច ការជិះជាន់ និងការតស៊ូរវាងវណ្ណៈដែរ។

អង់គែលស៍និយាយយ៉ាងច្បាស់ថា គំនិតគ្រឹះនេះជារបស់ «ម៉ាក្សតែម្នាក់ឯង និងទាំងស្រុង»។ គាត់និយាយចំណុចនេះម្តងទៀតក្នុងបុព្វកថាឆ្នាំ ១៨៨៨ ហើយនៅទីនោះ គាត់បន្ថែមមតិផ្ទាល់ខ្លួន។ គាត់ជឿថា គំនិតនេះនឹងមានឥទ្ធិពលចំពោះប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចដែលទ្រឹស្តីរបស់ដាវីន (Darwin) មានឥទ្ធិពលចំពោះជីវវិទ្យា។ គាត់ពន្យល់ថា បុរសទាំងពីរបានខិតជិតគំនិតនេះបន្តិចម្តងៗ អស់រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំ មុនឆ្នាំ ១៨៤៥ ហើយសៀវភៅរបស់គាត់អំពីស្ថានភាពវណ្ណៈកម្មករនៅអង់គ្លេស បង្ហាញថាគាត់បានទៅដល់កម្រិតណាដោយខ្លួនឯង។ ប៉ុន្តែពេលគាត់ជួបម៉ាក្សម្តងទៀតនៅព្រុចសែល ក្នុងរដូវផ្ការីក ឆ្នាំ ១៨៤៥ ម៉ាក្សបានរកឃើញ និងរៀបចំគំនិតនេះរួចហើយ ដោយប្រើពាក្យស្ទើរតែច្បាស់ដូចពាក្យដែលអង់គែលស៍ប្រើក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៨។

ហេតុអ្វីពួកគាត់ជ្រើសរើសឈ្មោះ «កុម្មុយនិស្ត»

នៅក្នុងបុព្វកថាឆ្នាំ ១៨៨៨ អង់គែលស៍ (Engels) ពន្យល់ថា ហេតុអ្វីសៀវភៅនេះហៅថា សេចក្តីប្រកាស «កុម្មុយនិស្ត» មិនមែន «សង្គមនិយម»។ គាត់និយាយថា នៅឆ្នាំ ១៨៤៧ ពាក្យ «សង្គមនិយម» សំដៅលើមនុស្សពីរក្រុម។ ក្រុមទីមួយជាអ្នកដើរតាមប្រព័ន្ធគំនិតស្រមៃ ឬហៅថា Utopian ដែលជាផែនការសម្រាប់សង្គមដ៏ល្អឥតខ្ចោះមួយ។ ក្រុមនេះមានពួកអ្នកដើរតាមអូវេន (Owenites) នៅអង់គ្លេស និងពួកអ្នកដើរតាមហ្វូរីយេ (Fourierists) នៅបារាំង។ ដល់ឆ្នាំ ១៨៤៧ ក្រុមទាំងពីរបានរួញទៅជាក្រុមតូចៗដែលបិទខ្លួន ហើយកំពុងរលាយបាត់បន្តិចម្តងៗ។ ក្រុមទីពីរជាមនុស្សជាច្រើន ដែលអះអាងថាខ្លួនមានដំណោះស្រាយសម្រាប់គ្រប់បញ្ហា។ ពួកគេថា អាចកែភាពអយុត្តិធម៌ក្នុងសង្គមបាន ដោយគ្រាន់តែប៉ះប៉ូវបន្តិចបន្តួច ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់ដើមទុន និងប្រាក់ចំណេញ។ ក្រុមទាំងពីរឈរនៅក្រៅចលនារបស់វណ្ណៈកម្មករ។ ក្រុមទាំងពីរស្វែងរកការគាំទ្រពីវណ្ណៈ «អ្នកមានការសិក្សា» មិនមែនពីអ្នកធ្វើការទេ។

ពាក្យ «កុម្មុយនិស្ត» ជារបស់ក្រុមមួយទៀត។ អ្នកប្រើពាក្យនេះ គឺផ្នែកមួយនៃវណ្ណៈកម្មករ ដែលជឿថាបដិវត្តន៍ផ្នែកនយោបាយតែប៉ុណ្ណោះមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ ហើយសង្គមត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុង។ អង់គែលស៍ទទួលស្គាល់ថា លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត ឬហៅថា Communism នៅដំណាក់កាលដំបូងនេះ នៅរដុប កើតចេញពីអារម្មណ៍ធម្មជាតិ ហើយជាញឹកញាប់នៅគ្រោតគ្រាត។ ទោះយ៉ាងណា គាត់និយាយថា វាខ្លាំងគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធគំនិតស្រមៃពីរ គឺរបស់កាបេ (Cabet) នៅបារាំង និងរបស់វ៉ាយត្លីង (Weitling) នៅអាល្លឺម៉ង់។

ដូច្នេះ អង់គែលស៍និយាយថា នៅឆ្នាំ ១៨៤៧ សង្គមនិយមជាចលនារបស់វណ្ណៈកណ្តាល ហើយលទ្ធិកុម្មុយនិស្តជាចលនារបស់វណ្ណៈកម្មករ។ នៅដីគោកអឺរ៉ុប គេចាត់ទុកសង្គមនិយមថាជារឿងសមរម្យ ចំណែកលទ្ធិកុម្មុយនិស្តជារឿងផ្ទុយពីនោះ។ ម៉ាក្ស (Marx) និងអង់គែលស៍ ជឿជាក់រួចហើយថា ការរំដោះកម្មករត្រូវតែជា «ទង្វើរបស់វណ្ណៈកម្មករខ្លួនឯង» តាមពាក្យរបស់ពួកគាត់។ ដោយហេតុនោះ ពួកគាត់ដឹងច្បាស់ថា ត្រូវយកឈ្មោះមួយណា។ អង់គែលស៍បន្ថែមថា ពួកគាត់មិនដែលបោះបង់ឈ្មោះនោះឡើយ។

ការបរាជ័យ ការបាត់ស្ងាត់ និងសមាគមអន្តរជាតិ (International)

អង់គែលស៍ (Engels) រៀបរាប់រឿងបន្តនៃសេចក្តីប្រកាស (Manifesto) ក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៨ និងម្តងទៀតក្នុងឆ្នាំ ១៨៩០។ ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨៤៨ កម្មករនៅប៉ារីសបានបះបោរ ហើយត្រូវគេបង្ក្រាប។ អង់គែលស៍ហៅរឿងនេះថា ការប្រយុទ្ធដ៏ធំលើកដំបូងរវាងវណ្ណៈកម្មករ និងវណ្ណៈនាយទុន ឬហៅថា bourgeoisie។ គាត់និយាយថា បន្ទាប់ពីនោះ បុព្វហេតុរបស់វណ្ណៈកម្មករត្រូវគេទុកចោលនៅខាងក្រោយ មិនសូវមាននរណាយកចិត្តទុកដាក់។ ការតស៊ូដណ្តើមអំណាចបន្តតែក្នុងចំណោមវណ្ណៈដែលមានទ្រព្យប៉ុណ្ណោះ ហើយចលនាកម្មករដែលឯករាជ្យ ត្រូវគេតាមបង្ក្រាប។ ប៉ូលិសព្រុស្ស៊ី (Prussia) បានរកឃើញគណៈកម្មាធិការកណ្តាល (Central Board) នៃសម្ព័ន្ធកុម្មុយនិស្ត (Communist League) នៅខឹឡូញ (Cologne)។ សមាជិករបស់វាត្រូវគេចាប់ ឃុំខ្លួន ១៨ ខែ ហើយកាត់ក្តី ពីថ្ងៃទី ៤ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី ១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៨៥២។ ក្នុងចំណោមពួកគេ ៧ នាក់ត្រូវកាត់ទោសឱ្យជាប់ឃុំក្នុងបន្ទាយ ពី ៣ ទៅ ៦ ឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក សមាជិកដែលនៅសល់ក៏រំលាយសម្ព័ន្ធ ហើយសេចក្តីប្រកាសហាក់ដូចជានឹងត្រូវគេបំភ្លេចចោល។

ក្រោយមក វណ្ណៈកម្មករបានងើបឡើងវិញ ហើយនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៨៦៤ សមាគមកម្មករអន្តរជាតិ (International Working Men's Association) ត្រូវបានបង្កើតឡើង។ គោលបំណងរបស់វា គឺភ្ជាប់កម្មករដែលកំពុងតស៊ូនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិក ឱ្យទៅជាក្រុមតែមួយ។ ប៉ុន្តែវាមិនអាចគ្រាន់តែប្រកាសគោលការណ៍របស់សេចក្តីប្រកាសបានទេ។ កម្មវិធីនយោបាយរបស់វាត្រូវតែទូលំទូលាយគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីឱ្យក្រុមទាំងនេះទទួលយកបាន៖ សហជីព ឬហៅថា trade unions នៅអង់គ្លេស ពួកអ្នកដើរតាមប្រូដុង (Proudhonists) ដែលគាំទ្រគំនិតរបស់ប្រូដុង (Proudhon) នៅបារាំង បែលហ្ស៊ិក អ៊ីតាលី និងអេស្ប៉ាញ និងពួកអ្នកដើរតាមឡាសាល (Lassalleans) ដែលគាំទ្រគំនិតរបស់ឡាសាល (Lassalle) នៅអាល្លឺម៉ង់។ ម៉ាក្ស (Marx) បានសរសេរកម្មវិធីនយោបាយមួយ ដែលគ្រប់ភាគីទទួលយកបាន។

អង់គែលស៍ពន្យល់ថា គម្រោងរបស់ម៉ាក្ស គឺទុកចិត្តលើការយល់ដឹងរបស់កម្មករ ដែលនឹងរីកចម្រើនឡើងដោយខ្លួនឯង។ ការធ្វើការជាមួយគ្នា និងការជជែកវែកញែកគ្នា នឹងបង្រៀនពួកគេ ហើយការបរាជ័យនឹងបង្រៀនពួកគេបានច្រើនជាងការឈ្នះទៅទៀត ព្រោះវាបង្ហាញថា ដំណោះស្រាយដែលពួកគេចូលចិត្ត ហើយជឿថាព្យាបាលបានគ្រប់បញ្ហានោះ ខ្សោយប៉ុណ្ណា។ អង់គែលស៍និយាយថា ម៉ាក្សគិតត្រូវ។ ពេលសមាគមអន្តរជាតិបែកបាក់ក្នុងឆ្នាំ ១៨៧៤ កម្មករខុសគ្នាស្រឡះពីកាលឆ្នាំ ១៨៦៤។ ពួកអ្នកដើរតាមប្រូដុង និងឡាសាល កំពុងរលត់បាត់បន្តិចម្តងៗ។ សូម្បីតែសហជីពអង់គ្លេស ដែលអភិរក្សខ្លាំងណាស់ ពោលគឺចង់រក្សារបៀបចាស់ៗ ក៏បានផ្លាស់ប្តូរដែរ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៧ នៅសមាជរបស់ពួកគេនៅស្វានស៊ី (Swansea) ប្រធានសមាជអាចនិយាយក្នុងនាមពួកគេថា «សង្គមនិយមនៅដីគោកអឺរ៉ុប លែងគួរឱ្យខ្លាចសម្រាប់ពួកយើងទៀតហើយ»។ អង់គែលស៍បន្ថែមថា នៅពេលនោះ សង្គមនិយមនៅដីគោកអឺរ៉ុប ស្ទើរតែទាំងស្រុងជាទ្រឹស្តីនៃសេចក្តីប្រកាស។

ថ្ងៃធ្វើការ ៨ ម៉ោង ថ្ងៃទី ១ ខែឧសភា និងភាសាជាច្រើន

អង់គែលស៍ (Engels) បានសរសេរបុព្វកថាឆ្នាំ ១៨៩០ របស់គាត់ នៅថ្ងៃទី ១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៨៩០។ គាត់រំឭកពីពាក្យអំពាវនាវដែលបញ្ចប់សេចក្តីប្រកាស គឺ «កម្មករគ្រប់ប្រទេស ចូររួបរួមគ្នា!»។ គាត់និយាយថា ៤២ ឆ្នាំមុន មានសំឡេងតិចតួចណាស់ដែលឆ្លើយតប។ សមាគមអន្តរជាតិ (International) រស់បានតែ ៩ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែគាត់អះអាងថា ការរួបរួមគ្នារបស់កម្មករដែលវាបានចាប់ផ្តើម ខ្លាំងជាងពេលណាៗទាំងអស់។ ភស្តុតាងរបស់គាត់ គឺថ្ងៃនោះផ្ទាល់។ គាត់សរសេរថា កម្មករនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិក កំពុងបង្ហាញកម្លាំងរួមគ្នា សម្រាប់គោលដៅតែមួយ គឺថ្ងៃធ្វើការធម្មតា ៨ ម៉ោង ដែលច្បាប់កំណត់។ សមាជនៅទីក្រុងហ្សឺណែវ (Geneva Congress) របស់សមាគមអន្តរជាតិ បានទាមទាររឿងនេះក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៦ ហើយសមាជកម្មករនៅទីក្រុងប៉ារីស (Paris Workers' Congress) បានទាមទារម្តងទៀតក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៩។ កំណត់សម្គាល់មួយក្នុងការបោះពុម្ពនេះបន្ថែមថា សមាជនៅប៉ារីសក៏បានអំពាវនាវឱ្យកម្មករគ្រប់ទីកន្លែង អបអរថ្ងៃទី ១ ខែឧសភា រៀងរាល់ឆ្នាំ ជាពិធីបុណ្យអន្តរជាតិរបស់វណ្ណៈកម្មករ។ អង់គែលស៍សង្ឃឹមថា ទិដ្ឋភាពនេះនឹងបង្ហាញដល់ពួកនាយទុន និងម្ចាស់ដីនៃគ្រប់ប្រទេសថា កម្មករពិតជារួបរួមគ្នាមែន។ គាត់បញ្ចប់ដោយបំណងប្រាថ្នាថា សូមឱ្យម៉ាក្ស (Marx) នៅក្បែរគាត់នៅឡើយ ដើម្បីបានឃើញរឿងនេះ។

នៅក្នុងបុព្វកថាដដែល អង់គែលស៍ក៏រៀបរាប់ពីដំណើររបស់សេចក្តីប្រកាស ដែលបានចេញផ្សាយជាភាសាជាច្រើន។ គាត់ហៅការបកប្រែជាភាសាអង់គ្លេសរបស់សាំយូអែល មួរ (Samuel Moore) ឆ្នាំ ១៨៨៨ ថាជាការបកប្រែដែលត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ដើម ហើយនិយាយថា គាត់ និងមួរ បានពិនិត្យវាជាមួយគ្នា មុនពេលបោះពុម្ព។ គាត់រិះគន់ការបកប្រែខ្លះដែលធ្វើនៅអាមេរិកថាមិនត្រឹមត្រូវ និងការបកប្រែជាភាសាដាណឺម៉ាកមួយថាមិនពេញលេញ។ គាត់និយាយថា ប្រវត្តិរបស់សេចក្តីប្រកាសឆ្លុះបញ្ចាំងមួយផ្នែកធំពីប្រវត្តិនៃចលនារបស់វណ្ណៈកម្មករសម័យថ្មី។ ក្នុងឆ្នាំ ១៨៩២ គាត់បន្ថែមគំនិតមួយ៖ ចំនួនសៀវភៅនេះដែលគេចែកចាយ និងអានជាភាសាណាមួយ បង្ហាញបានត្រឹមត្រូវគួរសម ថាឧស្សាហកម្មធំបានរីកដល់កម្រិតណានៅក្នុងប្រទេសនោះ។ គាត់និយាយថា ការបោះពុម្ពថ្មីជាភាសាប៉ូឡូញ បានបង្ហាញវឌ្ឍនភាពពិតប្រាកដនៃឧស្សាហកម្មប៉ូឡូញ។

ឯករាជ្យជាតិជាមុន៖ ប៉ូឡូញ អ៊ីតាលី និងឆ្នាំ ១៨៤៨

បុព្វកថាចុងក្រោយពីរ គឺសម្រាប់អ្នកអានប៉ូឡូញក្នុងឆ្នាំ ១៨៩២ និងអ្នកអានអ៊ីតាលីក្នុងឆ្នាំ ១៨៩៣ បែរមកនិយាយអំពីជាតិនានា។ អង់គែលស៍ (Engels) លើកហេតុផលថា ជាតិនានានៃអឺរ៉ុប និងកម្មកររបស់ពួកគេ អាចធ្វើការជាមួយគ្នាបាន លុះត្រាតែជាតិនីមួយៗគ្រប់គ្រងកិច្ចការរបស់ខ្លួនបានពេញលេញ។ គាត់ក្រឡេកមើលបដិវត្តន៍ឆ្នាំ ១៨៤៨ ឡើងវិញ។ គាត់និយាយថា កម្មករបានសង់របាំងបិទផ្លូវ ហើយស្លាប់នៅលើរបាំងទាំងនោះ ប៉ុន្តែនៅអ៊ីតាលី អាល្លឺម៉ង់ និងអូទ្រីស ពួកគេគ្រាន់តែលើកវណ្ណៈនាយទុន ឬហៅថា bourgeoisie ឱ្យឡើងកាន់អំណាចប៉ុណ្ណោះ។ មានតែកម្មករប៉ារីសប៉ុណ្ណោះ ដែលមានបំណងផ្តួលរំលំការគ្រប់គ្រងរបស់វណ្ណៈនាយទុន។ សូម្បីនៅទីនោះ បារាំងក៏មិនទាន់ត្រៀមខ្លួនសម្រាប់សង្គមបែបថ្មីដែរ ដូច្នេះនៅទីបំផុត ពួកនាយទុនបានទទួលផលប្រយោជន៍ពីបដិវត្តន៍។

ទោះជាយ៉ាងណា អង់គែលស៍លើកហេតុផលថា ឆ្នាំ ១៨៤៨ មិនមែនឥតប្រយោជន៍ទេ។ ការគ្រប់គ្រងរបស់វណ្ណៈនាយទុន មិនអាចដំណើរការបានដោយគ្មានឯករាជ្យជាតិឡើយ។ ដូច្នេះ បដិវត្តន៍ត្រូវតែនាំមកនូវការរួបរួម និងការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងដល់អ៊ីតាលី អាល្លឺម៉ង់ និងហុងគ្រី ហើយប៉ូឡូញនឹងតាមក្រោយ។ អង់គែលស៍ហៅលូអ៊ី បូណាប៉ាត (Louis Bonaparte) និងប៊ីសម៉ាក (Bismarck) ថា «អ្នកអនុវត្តបណ្តាំ» នៃឆ្នាំ ១៨៤៨។ ឃ្លានេះមកពីម៉ាក្ស (Marx)៖ ដូចអ្នកដែលអនុវត្តតាមបណ្តាំរបស់អ្នកស្លាប់ ពួកអ្នកដែលបានកំទេចបដិវត្តន៍ បែរជាអនុវត្តគោលបំណងខ្លះរបស់វាទៅវិញ។ អង់គែលស៍និយាយថា តាំងពីឆ្នាំ ១៧៩២ មក ប៉ូឡូញបានចូលរួមចំណែកក្នុងបដិវត្តន៍ ច្រើនជាងប្រទេសទាំងបីនោះរួមគ្នា ប៉ុន្តែត្រូវគេទុកចោលតែឯង ហើយត្រូវកងកម្លាំងរុស្ស៊ីដែលធំជាងខ្លួន ១០ ដង វាយឱ្យចាញ់ក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៣។ គាត់លើកហេតុផលថា ពួកអភិជនមិនអាចដណ្តើមឯករាជ្យរបស់ប៉ូឡូញមកវិញបានទេ ហើយវណ្ណៈនាយទុនក៏មិនសូវខ្វល់ពីរឿងនេះដែរ។ តាមគំនិតរបស់គាត់ មានតែវណ្ណៈកម្មករប៉ូឡូញដែលទើបតែកើតឡើងប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចដណ្តើម និងរក្សាឯករាជ្យនេះបាន ហើយកម្មករនៅប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងអឺរ៉ុប ក៏ត្រូវការឯករាជ្យនេះ ដូចជនជាតិប៉ូឡូញខ្លួនឯងដែរ។

អង់គែលស៍និយាយថា បដិវត្តន៍ឆ្នាំ ១៨៤៨ មិនមែនជាបដិវត្តន៍សង្គមនិយមទេ ប៉ុន្តែវាបានរៀបចំមូលដ្ឋានសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរ។ ក្នុងរយៈពេល ៤៥ ឆ្នាំ ឧស្សាហកម្មធំបានរីកចម្រើន ហើយបង្កើតវណ្ណៈកម្មករមួយដែលធំ ប្រមូលផ្តុំគ្នា និងមានកម្លាំង។ តាមពាក្យរបស់សេចក្តីប្រកាស វណ្ណៈនាយទុនបានបង្កើត «អ្នកជីករណ្តៅកប់ខ្លួនវា» ឡើងដោយខ្លួនឯង។ អង់គែលស៍កត់សម្គាល់ថា សកម្មភាពរួមគ្នារបស់កម្មករអ៊ីតាលី ហុងគ្រី អាល្លឺម៉ង់ ប៉ូឡូញ និងរុស្ស៊ី ជារឿងដែលគេមិនអាចស្រមៃដល់ទេ មុនឆ្នាំ ១៨៤៨។ គាត់បញ្ចប់ដោយនិយាយពីអ៊ីតាលី ដែលជាប្រទេសមូលធននិយមដំបូងគេ ហើយបានផ្តល់ដានតេ (Dante) ដល់ពិភពលោក គឺកវីដែលបិទបញ្ចប់មជ្ឈិមសម័យ ហើយបើកផ្លូវឱ្យសម័យទំនើប។ គាត់សួរថា តើឥឡូវនេះ អ៊ីតាលីនឹងផ្តល់ «ដានតេថ្មីម្នាក់» សម្រាប់សម័យរបស់វណ្ណៈកម្មករឬទេ។